ပံုမွန္ ကေလး၊ ပံုမွန္ ဆရာ

သိန္းႏိုင္

“စာသင္ခန္းအတြင္းမွာ “ပံုမွန္” ကေလးေတြရွိေနျခင္းဟာ အေရးၾကီးသလို သင္ခန္းစာအစီအစဥ္ေတြ ေရးဆြဲျပီး အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ စာသင္ခန္း ပတ္၀န္းက်င္ကို ဖန္တီး ေပးႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ “ပံုမွန္”ဆရာမ်ားဟာလည္း အေရးၾကီးတာကို သတိျပဳသင့္ပါတယ္။”


အျငိမ္မေနဘဲ အျမဲတမ္း တက္ၾကြ လႈပ္ရွား ေဆာ့ကစားေနတဲ့ ကေလးကို “အေဆာ့သန္သူ” “ ေမ်ာက္ရံႈးေအာင္ ေဆာ့သူ” “ဂဏႇာမျငိမ္သူ” ရယ္လို႔ လူၾကီးေတြက အလြယ္တကူ ကင္ပြန္းတပ္ ေခၚေ၀ၚေလ့ရွိၾကေပမယ့္ ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးအမ်ားစု အတြက္ေတာ့ ဒါဟာ ပံုမွန္အေျခအေနဘဲျဖစ္တယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ဆိုပါတယ္။ “ပံုမွန္ျဖစ္ျခင္း” ႏွင့္ “ပံုမွန္မဟုတ္ျခင္း” ဆိုိတဲ့စကားရပ္ေတြရဲ႕ ကြာဟခ်က္ကို ပညာေရး စိတ္ပညာရွင္ေတြကလည္း မၾကာခဏ ဆိုသလို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုရာမွာ ေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲ ႏိုင္လွပါတယ္။ အျခားသူတပါးရဲ႕ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးကို အျမင္ က်ဥ္းက်ဥ္းနဲ႔ ဆံုးျဖတ္တတ္ေလ့ရွိၾကတာပါ။

ကေလးအမ်ားစုကေတာ့ တက္ၾကြျပီး အျငိမ္မေနလိုၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ခန္႔မွန္းရခက္ျပီး ေျပာင္းလဲေနတဲ့ အျပဳအမူ ေတြကို ျပဳမူတတ္ၾကျပန္ပါတယ္။ လက္မခံႏိုင္စရာရယ္လို႔လည္း အျမဲတမ္း မရႈျမင္သင့္ပါဘူး။

တသီးပုဂၢ သေဘာေဆာင္တဲ့ သေဘာသဘာ၀ရွိတဲ့အတြက္ စာသင္ခန္းအတြင္း အျပဳအမူေတြကို တိတိက်က် သတ္သတ္မွတ္မွတ္ မ်ဳိးတူစုစည္း တင္ျပဖို႔ဆိုတာ အေတာ္မလြယ္တဲ့အရာပါ။ အသင့္ေတာ္ဆံုး ေလ့လာ ႏိုင္တာ ကေတာ့ ဆက္စပ္ေနတဲ့ မ်ဥ္းေျဖာင့္ပံုစံနဲ႔သာ အျပဳအမူ ပံုသဏၭာန္ေတြကို တင္ျပ ေဆြးေႏြးႏိုင္တာပါ။

ပံုမွန္ကေလးႏွင့္ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ကေလးဆိုတာ

စာသင္ခန္းအတြင္း စာသင္ၾကားျခင္းႏွင့္ သင္ယူျခင္းျဖစ္စဥ္တြင္ ပံုမွန္ အျပဳအမူကို ေအာင္ျမင္တဲ့ သင္ၾကားျခင္းႏွင့္ သင္ယူျခင္းျဖစ္ေျမာက္ေစမႈအရ တုန္႔ျပန္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းမ်ားနဲ႔ သတ္မွတ္ႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။
ဒီအဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္အရဆိုရင္ ပံုမွန္ျဖစ္ျခင္းဆိုတာ ေက်ာင္းသားမ်ားသာမကဘဲ ဆရာႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္ေနတယ္။ (ထိေရာက္တဲ့ ေလ့လာသင္ယူမႈ အျမင့္မားဆံုးရရွိေစဖို႔) စာသင္ခန္းအတြင္းမွာ “ပံုမွန္” ကေလးေတြရွိေနျခင္းဟာ အေရးၾကီးသလို သင္ခန္းစာအစီအစဥ္ေတြ ေရးဆြဲျပီး အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ စာသင္ခန္း ပတ္၀န္းက်င္ကို ဖန္တီး ေပးႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ “ပံုမွန္”ဆရာမ်ားဟာလည္း
အေရးၾကီးတာကို သတိျပဳသင့္ပါတယ္။

အျပဳအမူပိုင္းမွာ ပံုစံေျပာင္းလဲ လုပ္ေဆာင္ေစျခင္းဆိုင္ရာ behavior modification ေလ့လာမႈ စာတမ္း ေတြဟာ ေက်ာင္းသားရဲ႕ အျပဳအမူကို အဓိအားျဖင့္ ေလ့လာထားေပမဲ့ စာသင္ခန္းအတြင္း စံလြဲေနတဲ့ အျပဳအမူေတြကို ေလ့လာမႈမ်ားေတာ့ မရွိသေလာက္ ရွားပါးလွပါတယ္။

ဆရာအတတ္ပညာေရး နည္းျပတစ္ဦးအေနနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ေက်ာင္းဆရာဆရာမေလာင္း သင္တန္းသူ သင္တန္း သားေတြကို မိမိကိုယ္ကို ျပန္လွန္စစ္ေဆးျခင္းအတြက္ အခ်ိန္ယူလုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ကို မၾကာခဏ တုိက္တြန္း ရေလ့ ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ စိတ္ခံစားမႈဆိုင္ရာ မလံုျခံဳေစတဲ့ အေျခအေနေတြ အပါအ၀င္ ပုဂၢလ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ေလ့လာေတြ႔ရွိမႈေတြ အရဆိုရင္ေတာ့ မိမိရဲ႕ အတြင္းပုဂၢလ ပဋိပကၡေတြကို တည္ျငိမ္စြာနဲ႔ နည္းမွန္လမ္းမွန္ ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔ အေျခအေနေကာင္းရရွိသူ ဆရာအေနနဲ႔ ေက်ာင္းသားကို ပိုျပီး ေလးေလးစားစား ဆက္ဆံႏုိင္ တယ္။ အျမင္က်ယ္က်ယ္ ထားတတ္တယ္။ ေက်ာင္းသားရဲ႕ အျပဳအမူကို စီမံတဲ့ေနရာမွာလည္း ျပင္းထန္ျပီး မလိုလားအပ္တဲ့ အျပစ္ေပး အေရးယူမႈေတြ မလုပ္ေတာ့ဘူး။ အျပဳအမူပိုင္းဆိုင္ရာ စံလြဲေနတဲ့ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားကိုလည္း ဆရာက်င့္၀တ္အရ လိုက္နာေစာင့္ထိန္းမႈေတြ၊ သင့္ေတာ္တဲ့ အျပဳအမူ ျပင္ဆင္ေပးမႈ ေတြကို စီမံႏိုင္တယ္။ အဲဒီအေျခအေနနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္လည္းရွိတတ္ပါတယ္။ ဆရာ၊ ဆရာမေတြရဲ႕ စိတ္ခံစားမႈ ဆိုင္ရာ မလံုျခံဳမႈေတြက ျဖစ္ေပၚလာရတဲ့ သင္ၾကားေရးဟာ ပံုမွန္မျဖစ္ဘူးလို႔ ဆိုရပါမယ္။

အဲဒီလိုပါဘဲ။ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အျပဳအမူ စံလြဲေနျခင္းဟာ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ မျပည့္၀ျခင္းမွ တဆင့္ မေက်မနပ္ျဖစ္တဲ့ ခံစားခ်က္ေတြက ျမစ္ဖ်ားခံလာတာပါ။ အုပ္စုတြင္းမွ က်ဥ္ဖယ္ခံထားရျခင္း၊ ေက်ာင္းမွာ ေအာင္ျမင္မႈ မရရွိျခင္းနဲ႔ ရွင္သန္ျခင္းရဲ႕ အဓိပၸါယ္ေပ်ာက္ဆံုးေနရျခင္းေတြဟာ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားေတြကို အိမ္မွာ၊ ေက်ာင္းမွာ၊ စာသင္ခန္းအတြင္းမွာ စံလြဲေနတဲ့ အျပဳအမူေတြကို ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ဖို႔ တြန္းအားေပးေနတဲ့ အခ်က္ေတြျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြဟာ အႏုတ္လကၡဏာ ေဆာင္တဲ့ အျမင္သေဘာထားေတြ (လူအဖြဲ႔စည္းနဲ႔ ကင္းကြာလာရျခင္း) နဲ႔ သီးျခားလုပ္ေဆာင္တတ္ျခင္း (ဖ်က္ဆီးလိုစိတ္နဲ႔ အၾကမ္းဖက္လိုစိတ္) အျပဳအမူေတြကို ျပဳမူလာၾကတာပါ။

ေနာက္ဆက္တြဲ အခ်က္တစ္ခ်က္

အျပဳအမူဆိုင္ရာ တည္ျငိမ္မႈမရွိျခင္း၊ ေျပာင္းလဲလြယ္ျခင္းဟာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ ရွိတယ္ ဆိုတာကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ စံလြဲေနတယ္ရယ္လို႔ ဆိုရမယ့္ အျပဳအမူအားလံုးဟာလည္း လက္မခံသင့္ဘူးရယ္ လို႔ေတာ့ ေျပာလို႔ မရျပန္ပါဘူး။

စံလြဲေနတဲ့ အျပဳအမူေတြက ဘာေတြလဲ။ ဘယ္လိုအေျခအေနဆိုရင္ အထူး သတိထားသင့္သလဲ။ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား အခ်င္းခ်င္း (ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသား---ရြယ္တူ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားမ်ား) မတူညီတဲ့ အျပဳ အမူေတြ (ဥပမာ - နံရံေတြေပၚမွာ အရုပ္ေတြ၊ စာေတြ၊ ေဆးေတြ ေရးျခစ္ျခင္း၊ အျခား ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား ေတြကို ထိုးၾကိတ္ျခင္း၊ သင္ခန္းစာကို အေလးမထား၊ အာရံုမစိုက္ျခင္း) စတဲ့ အခ်က္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဆရာ-- ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသား ဆက္ဆံေရးမွာေတာ့ (ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အာရံုစိုက္မႈရရွိေအာင္ ငယ္သံ ပါေအာင္ ေအာ္ျခင္း၊ ကေလးရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို က်ဆင္း ေစေလာက္ေအာင္ ျပင္းထန္တဲ့၊ ခါးသီးတဲ့ အျပစ္ေပး အေရးယူျခင္း၊ အျခားေသာ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားမ်ားရဲ႕ အျမင္မွာ အထင္မွားေစေလာက္တဲ့ ဆရာ-တပည့္ ဆက္ဆံေရး) စတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ စာသင္ခန္းနဲ႔ ေက်ာင္းေတြမွာ ဒီလိုအျပဳအမူေတြ ထပ္တလဲလဲ ျဖစ္ေနမယ္ ဆိုရင္ ေအာင္ျမင္တဲ့ စာသင္ၾကားျခင္းနဲ႔ စာသင္ယူျခင္းအတြက္ အခက္အခဲရွိေနပါျပီ။

ဆရာဆရာမဟာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အာရံုစူးစိုက္မႈရရွိေအာင္လို႔ ငယ္သံပါေအာင္ ဟစ္ေအာ္ ရတဲ့အခါမွာ ကေလးေတြရဲ႕ ေလးစားမႈနဲ႔ ယံုၾကည္မႈကို ဆံုးရံႈးရေတာ့မယ္။ စာသင္ခန္းဟာ ပိုျပီးေတာ့သာ ဆူညံလာမယ္၊ စာသင္ၾကားျခင္း အရည္အေသြးကို ထိခိုက္လာေတာ့မယ္။ အျခားတဖက္မွာလည္း စာသင္ၾကားျခင္းကို အာရံုမစိုက္တဲ့ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားကေတာ့ စာေမးပြဲေတြမွာ အဆင္မေျပ ျဖစ္ရေတာ့တယ္။

စံလြဲေနတဲ့ အျပဳအမူေတြဟာ စာသင္ခန္းတြင္းမွာ ရွိေနတဲ့ (ဆရာနဲ႔ ေက်ာင္းသားအားလံုး) သူေတြရဲ႕ လံုျခံဳမႈကို ျခိမ္းေျခာက္ျခင္းဘဲျဖစ္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အျခားကေလးေတြကို ထိုးၾကိတ္တတ္တဲ့ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားဟာ ျပင္းထန္တဲ့ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရေစႏုိင္မယ္။ ျပင္းျပင္းထန္ထန္၊ ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္း (ျပဳမူ၊ ေျပာဆို) အေရးယူတတ္တဲ့ ဆရာက်ျပန္ေတာ့ ကေလးေတြရဲ႕ ရုပ္ပုိင္း၊ စိတ္ပိုင္း ဒဏ္ရာကိုျဖစ္ေစတယ္။ ဒီလုိအျပဳအမူေတြ၊ လုပ္ရပ္ေတြဟာ စာသင္ၾကားေပးရန္ စိတ္ေစတနာႏွင့္ စာသင္ယူလိုတဲ့ စိတ္ဆႏၵတို႔ အေပၚ မ်ားစြာ ထိခိုက္တယ္ဆိုတာပါ။

ေနာက္ထပ္အခ်က္တစ္ခ်က္ကေတာ့ စံလြဲေနတဲ့အျပဳအမူေတြကို ေလ့လာရာမွာ မတူညီတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ ေနာက္ခံ အေျခအေနေတြက ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အျပဳအမူေတြ ဟုတ္၊ မဟုတ္ဆိုတာကိုလည္း ထည့္သြင္း စဥ္းစား ရပါလိမ့္မယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အာရွတိုက္က ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြဟာ ယဥ္ေက်းမႈအရ ဆရာဆရာမမ်ားနဲ႔ စကားေျပာတဲ့ အခါမွာ မ်က္လံုးခ်င္း တည့္တည့္ၾကည့္ျပီး ေျပာဆိုေလ့မရွိၾကပါဘူး။ မ်က္လံုးခ်င္း တည့္တည့္ၾကည့္ျပီး စကားမေျပာ တာဟာ ယဥ္ေက်းမႈအရ၊ အျပဳအမူအရ စံလြဲေနတယ္ရယ္လို႔ မဆိုႏိုင္ပါ။

သိန္းႏိုင္

အေကာင္းဆံုး ေက်ာင္း

သိန္းႏိုင္

“အေကာင္းဆံုး ေက်ာင္းဆိုတာ မရွိေသးဘူး။ ကမၻာေပၚမွာလည္း ဘယ္မွာမွကို မရွိခဲ့ေသးဘူး။”


မိတ္ေဆြမ်ား၊ မိဘမ်ားႏွင့္ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားက မၾကာခဏ ဤေမးခြန္းကို ေမးျမန္း တတ္ၾကပါသည္။ “ဒီျမိဳ႕ရဲ႕ အေကာင္းဆံုး ျမန္မာေက်ာင္းက ဘယ္ေက်ာင္းလဲ” ဟူ၍ ျဖစ္၏။ က်ေနာ္ကလည္း ယခုလိုပင္ အစဥ္ျပန္လည္ ေျဖၾကားတတ္သည္။ “အေကာင္းဆံုး ေက်ာင္းဆိုတာ မရွိေသးဘူး။ ကမၻာေပၚမွာလည္း ဘယ္မွာမွကို မရွိခဲ့ေသးဘူး။” အခ်ဳိ႕ ဇေ၀ဇ၀ါ ျဖစ္ကုန္ၾကသည္။ အခ်ဳိ႕မွာ မေက်မနပ္။ မိမိ၏ ေက်ာင္းကိုမွ အေကာင္းဆံုးဟု ယူဆထားသည့္ မိဘမ်ားႏွင့္ ဆရာဆရာမမ်ားမွာလည္း မာန္မခ်ႏိုင္ေသး။ က်ေနာ္ ထပ္မံ ရွင္းျပ ရျပန္သည္။ “တကယ္ဆိုရင္ မိဘေတြေကာ ဆရာဆရာမမ်ားပါ ေမးရမယ့္ ေမးခြန္းအမွန္က ဒီလိုပါ။ ျပန္လွန္ စဥ္းစား ေတြးေတာစရာလည္းပါျပီး တန္ဖိုးအားျဖင့္လည္း ပိုအကဲျဖတ္ရာ ေရာက္ပါမယ္။ --- ကေလးေတြ၊ ေက်ာင္းသားေတြ ဟာ အိမ္မွာျဖစ္ေစ၊ ေက်ာင္းမွာ ျဖစ္ေစ အေကာင္းဆံုးေသာ သင္ယူေလ့လာမႈ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို ရရွိေနရဲ႕လား။”

လက္ေတြ႔မက်ေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္
မိဘမ်ား၏ ခံစားခ်က္မ်ားႏွင့္ ခံယူခ်က္တို႔ကို နားလည္ေပးႏိုင္ပါသည္။ ေက်ာင္းအေပၚတြင္ သူတို႔မွ ဤသို႔ (လြဲမွားစြာ) ရႈျမင္တတ္ ၾကသည္။ “ကေလး၏ ေအာင္ျမင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ေက်ာင္းမွာ လံုး၀ တာ၀န္ရွိသည္။ အေကာင္းဆံုး ေက်ာင္းသည္ အျခားေက်ာင္းမ်ား ထက္ ပိုမို ထိေရာက္စြာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရွိသည္။” မိဘမ်ား သိရွိသင့္သည့္ အေရးၾကီးေသာ အခ်က္တစ္ခ်က္ကို ေထာက္ျပလို ေပသည္။ ေမွာ္ဆရာ၏ ပဥၥလက္ပညာမ်ဳိးႏွင့္ ေက်ာင္းမ်ားသည္ ေအာင္ျမင္မည့္ လူသားတို႔ကို အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႔စြာပင္ ေမြးထုတ္ ေပးႏိုင္ျခင္း မဟုတ္ပါ။ ဆန္းစစ္ၾကည့္ၾကပါစို႔။ “အေကာင္းဆံုး ေက်ာင္း” ဟု ယူဆသည့္ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ တက္ေရာက္ေနၾကသည့္ ကေလးမ်ားစြာတို႔မွာ ေက်ာင္းလႊတ္လွ်င္ လႊတ္ခ်င္းပင္ က်ဴရွင္ (သုိ႔မဟုတ္) အပိုခ်ိန္မ်ားသို႔ ေျပးၾကရျပန္သည္။ တစ္ေန႔တာ ေက်ာင္းတြင္ ေလ့က်င့္သင္ၾကား ထားသည္တို႔ကို ထပ္မံ ေလ့လာခြင့္ ရရွိၾကျခင္းပင္။ အခ်ိန္ပိုမ်ားစြာေပးျပီး က်ဴရွင္တက္ေရာက္ ၾကရသည့္ အေလ့ကို အားေပးလို၍ ေျပာျပျခင္းမဟုတ္ပါ။ ကေလးမ်ား ေလ့က်င့္ခြင့္ ပိုမိုရရွိသည့္ သေဘာကို ေထာက္ျပျခင္းႏွင့္ အိမ္မွ တာ၀န္ယူႏိုင္မႈကို နားလည္ေစလို၍ျဖစ္သည္။

ဘ၀တြင္ ေအာင္ျမင္ေသာ၊ အဆင္ေျပေသာ သူမ်ား ျဖစ္လာေစရန္အတြက္မွာ ေက်ာင္းတစ္ခုတည္းႏွင့္ မလံုေလာက္ ႏိုင္ပါ။ ဤအခ်က္ကို နားမလည္ႏိုင္သည့္ မိဘမ်ားမွာ ေက်ာင္းမ်ားသည္ သူတို႔၏ သားသမီးမ်ားကို ထင္ေပၚ ေက်ာ္ၾကားသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖစ္သည့္ အဲလဗတ္အုိင္စတုိင္း၊ ဘီလ္ဂိတ္ႏွင့္ ဘန္ကာလ္ဆန္ တို႔ကဲ့သို႔ ေမြးထုတ္ ေပးမည္ဟူ၍ ျဖစ္၏။ မိဘမ်ား ကိုယ္တိုင္ ကေလးမ်ားႏွင့္ အခ်ိန္ယူျပီး ပညာေရး ပံ့ပိုးမႈအေနျဖင့္ ကေလး တစ္ဦးခ်င္း အတြက္ အခ်ိန္ေပးၾကပါ၏ေလာ။

ေက်ာင္းမပို႔မီက မိဘအိမ္
ပညာေရး သုေတသန ေလ့လာေတြ႔ရွိမႈမွာမူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ ေကာင္းလွပါသည္။ ပညာေရးတြင္ ထူးခၽြန္ ေအာင္ျမင္ေသာ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ မိဘမ်ား (ဆရာဆရာမမ်ားမဟုတ္ပါ) သည္ ကေလး၏ ဥာဏ္ရည္၊ ကိုယ္ပိုင္ စည္းကမ္း၊ ခံယူခ်က္ႏွင့္ အသိပညာတိုးပြားေစသည့္ စူးစမ္းေလ့လာလိုမႈတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး သင့္တင့္ေသာ အေတြးအျမင္ ရွိထားၾကသူမ်ားသာ ျဖစ္ၾကကုန္သည္။ ဤမိဘမ်ားမွ လံႈ႕ေဆာ္မႈရွိေသာ ပညာ ပတ္၀န္းက်င္ကို အိမ္တြင္ ျဖစ္ေစျခင္းႏွင့္ အရည္အေသြးမီေသာ သင္ယူေလ့လာျခင္း အေတြ႕အၾကံဳတို႔ကို ထိေတြ႔ ရရွိေစျခင္းျဖင့္ ကေလး၏ ဉာဏ္ရည္ ဖြ႔ံျဖိဳးလာေစရန္ ပ်ဳိးေထာင္ေပးႏုိင္သည္ဟု ယုံၾကည္ထားၾကသည္။ သူငယ္တန္း မစတင္မီကတည္းကပင္ ကေလး၏ သင္ယူေလ့လာမႈ ခရီးလမ္းအတြက္ မိဘမ်ားမွ တက္တက္ၾကြၾကြ စီစဥ္ၾကသည္။ (စာၾကိဳသင္ေပးျခင္းကို မဆိုလိုပါ။) ကေလး၏ မူၾကိဳဘ၀ ပညာေရးႏွင့္ သင့္ေတာ္မႈရွိေသာ ပ့ံပိုးမႈတို႔ကို စိတ္၀င္တစား လုပ္ေဆာင္ၾက၏။

ထူးခၽြန္ထက္ျမက္ေသာ ကေလးမ်ား၏ မိဘမ်ားသည္ ကေလး၏ ေအာင္ျမင္မႈမွာ မိဘမ်ားႏွင့္ အိမ္တြင္း ပညာေရး ပံ့ပိုးမႈ အေျခအေနမ်ားအေပၚ ပိုမို တည္မွီေနသည္ဟူေသာ မွန္ကန္သည့္ အျမင္ကို ခံယူထားၾကသူမ်ားပင္တည္း။ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသင္ရိုးညႊန္းတမ္းတို႔တြင္ အဓိကအားျဖင့္ မူမတည္ဟုလည္း (မွန္ကန္စြာပင္) ရႈျမင္ထားၾကသည္။ ကေလးပညာရည္ တိုးတက္မႈမွာ မိဘမ်ား၏ စနစ္တက်၊ ပံုမွန္ကူညီပ့ံပိုးမႈ၊ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈ ေၾကာင့္သာ ရရွိႏိုင္သည္ဟုလည္း နားလည္ထားၾကသူမ်ားပါ။ ကေလးမ်ား၏ အျပဳအမူ၊ အက်င့္ႏွင့္ ပညာေရး လိုက္စားမႈ တို႔အေပၚ လမ္းတည့္ေပးျခင္း၊ ကူညီမႈရွိျခင္းေၾကာင့္ အက်ဳိးမ်ားေသာ၊ သင္ယူေလ့လာလိုေသာ၊ သင္လြယ္ တတ္လြယ္ေသာ အေလ့အထေကာင္းမ်ား၊ ပတ္၀န္းက်င္ေကာင္းမ်ားကို ျဖစ္ထြန္းေစသည္။

အတုယူစရာ
အီဒစ္စတန္ႏွင့္ ရုသ္ေလာရန္႔စ္တို႔၏ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားမွာ ဤသို႔ပင္တည္း။ ငယ္စဥ္ကပင္ အလြန္ထူးခၽြန္ ထက္ျမက္ ၾကသည္။ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား ရရွိခဲ့ၾကသည္။ ပုဂၢိဳလ္ထူး၊ ပါရမီရွင္မ်ဳိးရိုးကေတာ့လည္း မဟုတ္ၾကပါ။ ငယ္စဥ္ေတာင္ေက်း ကေလးဘ၀မွာ ကတည္းကပင္ မိဘမ်ား၏ ၾကင္နာယုယမႈႏွင့္ ပညာေရး အားေပးမႈ၊ သြန္သင္မႈတို႔ေၾကာင့္ အီဒစ္ႏွင့္ ရုသ္တို႔၏ ဉာဏ္ရည္ႏွင့္ ဦးေႏွာက္ဖြ႔ံျဖိဳးမႈတို႔အတြက္ မ်ားစြာအေရးပါခဲ့ေလသည္။

နယူးေယာက္ျမိဳ႔မွ ဖခင္ျဖစ္သူ အာရြန္စတန္သည္ သမီးျဖစ္သူ အီဒစ္ကို ပညာေရးအတြက္ လံႈ႕ေဆာင္မႈ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္မည့္ ပတ္၀န္းက်င္ကို ဖန္တီးထားေပးခဲ့ေလသည္။ အီဒစ္ေမြးကင္းစကတည္းကပင္ ဂႏၳ၀င္ေတး ဂီတကို တီးခတ္ေပးျပီး နားဆင္ေစသည္။ လူၾကီးလူေကာင္းစကားမ်ား ေရြးခ်ယ္ေျပာဆိုသည္။ ပံုျပကဒ္ျပားမ်ား အသံုးျပဳျပီး စကားလံုးသစ္မ်ား ကို ေန႔စဥ္ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးသည္။

ဤသို႔ ပံ့ပိုးမႈ၊ ထိေတြ႔ေစမႈ၊ ေလ့က်င့္ေပးမႈႏွင့္ လံႈ႔ေဆာ္မႈမ်ား၏ အက်ဳိးဆက္အေနျဖင့္ အသက္တစ္ႏွစ္အရြယ္မွာပင္ ၀ါက်စာေၾကာင္းမ်ားကို ျပည့္ျပည့္စံုစံု ေျပာဆိုႏိုင္ခဲ့သည္။ ငါးႏွစ္အရြယ္တြင္ ဘရစ္တိန္နီကာ စြယ္စံုက်မ္း အတြဲအားလံုး ကို ဖတ္ရႈျပီးစီးေလျပီ။ ၆ႏွစ္သမီးအရြယ္တြင္ နယူးေယာက္တိုင္း သတင္းစာႏွင့္ စာအုပ္ ၆ အုပ္ကို ေန႔စဥ္ ဖတ္ရႈေတာ့သည္။ အသက္ ၁၂ ႏွစ္တြင္ ေကာလိပ္တက္ခြင့္ ရရွိခဲ့ျပီး အသက္ ၁၅ ႏွစ္အရြယ္တြင္ မစ္ရွီဂန္ျပည္နယ္ တကၠသိုလ္တြင္ အဆင္ျမင့္သခ်ၤာျပ ဆရာမတစ္ဦး ျဖစ္ေနေလျပီ။

ေနာက္ထပ္တစ္ဦးမွာ အဂၤလန္မွ ရုသ္ေလာရန္႔စ္ျဖစ္၏။ မိဘမ်ားမွ အိမ္တြင္းပညာေရး ပတ္၀န္းက်င္ေကာင္းကို ဖန္တီးထားရွိေပးခဲ့သည္။ ေတးဂီတ၊ ကေလးပညာေရး ကစားစရာပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ပညာေရး ေလ့လာမႈမ်ားကို ရရွိခဲ့သည္။ ကိုးႏွစ္အရြယ္တြင္ ကင္းဘရစ္ O Level စာေမးပြဲကို ေျဖဆိုေအာင္ျမင္ခဲ့ေလသည္။ ပံုမွန္ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္မ်ားသာ ၀င္ေရာက္ေျဖဆိုသည့္ စာေမးပြဲျဖစ္၏။ ၁၀ ႏွစ္ သမီးအရြယ္တြင္ A Level ေအာင္ျမင္ခဲ့ျပီး ေအာက္စဖို႔ဒ္ တကၠသိုလ္သို႔ အသက္ ၁၂ ႏွစ္ အရြယ္တြင္ တက္ေရာက္ခြင့္ ရရွိခဲ့သည္။

မိဘမ်ားမွ ေမးသင့္သည့္ ေမးခြန္း
ဤျဖစ္စဥ္ ၂ ခုစလံုးတြင္ ပညာေရးေအာင္ျမင္မႈ၊ ထူးခၽြန္မႈတို႔မွာ အိမ္မွ အစျပဳျခင္းႏွင့္ ငယ္စဥ္ကတည္းကပင္ အခြင့္အလမ္း ရရွိျခင္းတို႔ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႔ျမင္ရပါမည္။ ေက်ာင္းမွ ပ့ံပိုးကူညီမႈျဖင့္ ေအာင္ျမင္မႈရရွိမည္ကို ေစာင့္စား ေမွ်ာ္လင့္ေနမည့္အစား ျမန္မာမိဘမ်ားသည္ မိမိတို႔ ကိုယ္တုိင္ပင္ အိမ္မွ အစပ်ဳိး ကူညီပံ့ပိုးမႈေပးရန္ အထူး အေရးၾကီး သည္ကို သိျမင္နားလည္သင့္၏။ အထူးသျဖင့္ ပညာေရးတန္ဖိုးမ်ား က်ဆင္းေနရသည့့္ ဤကာလ၀ယ္ အိမ္ႏွင့္ မိဘတို႔၏ အခန္းက႑မွာ ကေလးငယ္၏ အနာဂတ္ပညာေရးအတြက္ ပို၍ပင္ အခရာ က်ေနေတာ့သည္။ မိဘျဖစ္သည့္ မိမိတို႔ အပိုင္း၏ အထူးအေရးပါမႈကို သေဘာေပါက္လွ သင့္ပါသည္။ ဤတြင္ မိဘမ်ားမွ ပထမဆံုး ေမးခြန္းထုတ္သင့္သည္မွာ ဤသို႔ျဖစ္သင့္သည္ မဟုတ္ပါလား။ “ ေက်ာင္းဆရာဆရာမ ေတြနဲ႔ ေက်ာင္းရဲ႕ တာ၀န္ရွိမႈကို မေျပာခင္မွာ တို႔ရဲ႕ကေလးပညာေရး ေအာင္ျမင္မႈအတြက္ အိမ္ကေနျပီးေတာ့ တို႔ကုိယ္တိုင္ တာ၀န္ယူဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ၾကရဲ႕လား။”

သိန္းႏိုင္

သိမႈျဖစ္စဥ္အတြက္ အဆင္ေျပေသာ သင္ၾကားျခင္း

သိန္းႏိုင္

“ဆရာဆရာမမ်ားအေနျဖင့္ ကေလးမ်ား ေလ့လာေနသည့္ သင္ခန္းစာအသစ္တို႔ကို သိရွိထားႏွင့္ျပီးေသာ အေၾကာင္းအရာတို႔ႏွင့္ ဆက္စပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ေရရွည္မွတ္ဉာဏ္တြင္ သိုမွီးသိမ္းဆည္းရန္ လံႈ႕ေဆာ္ေပးရာ ေရာက္ပါသည္။ ”

ေက်ာင္းဆရာမ်ားအေနျဖင့္ စာသင္ခန္းအတြင္း သင္ၾကားျခင္းရလဒ္ေကာင္းႏွင့္ ထိေရာက္မႈ ရွိေစရန္အတြက္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ သင္ယူေလ့လာပံုမႈ အေပၚတြင္ သက္ေရာက္မႈရွိသည့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို နားလည္ထားသင့္ပါသည္။ လူသား၏ သိမႈဆုိင္ရာ အလုပ္လုပ္ေဆာင္ပံုကို နားလည္ထားျခင္းျဖင့္ စာသင္ၾကားျခင္းႏွင့္ သင္ယူျခင္းတို႔ကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစပါမည္။

ဆရာကိုယ္တုိင္ တီထြင္ဖန္တီးထားသည့္ စာသင္ၾကားျခင္း နည္းလမ္းမ်ဳိးစံုကို အသံုးျပဳသင္ၾကားျခင္းေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ စိတ္ပါ၀င္စားမႈ၊ ႏုိးၾကားတက္ၾကြမႈကို လံႈ႕ေဆာ္ေပးႏုိင္ပါသည္။ ထိုနည္းတူစြာပင္ သင္ၾကားရန္ ေရြးခ်ယ္ထားသည့္ အေၾကာင္းအရာေၾကာင့္လည္း ေက်ာင္းသားအေနျဖင့္ အသိပညာကို ရရွိျခင္း၊ နားလည္ျခင္းႏွင့္ လက္ေတြ႔ အသံုးခ်ႏိုင္ျခင္း တုိ႔အေပၚတြင္ သက္ေရာက္မႈရွိေနပါသည္။ သင္ၾကားမည့္ အေၾကာင္းအရာကို သင့္ေတာ္စြာ မေရြးခ်ယ္ျခင္း၊ သိမႈျဖစ္ထြန္းေစရန္ သင့္ေလ်ာ္မႈ မရွိဘဲ တက္ၾကြေသာ သင္ယူမႈျဖစ္ေစရန္ အားထုတ္ျခင္းမွာ ဂိုးအၾကိမ္ၾကိမ္ သြင္းေသာ္ျငားလည္း တစ္ဂိုးမွ မ၀င္ဘဲ ရွိေနသည္ႏွင့္ တူေနပါသည္။

သိမႈစိတ္ပညာ cognitive psychology ဆိုင္ရာ ေလ့လာ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ သင္ၾကားမည့္ အေၾကာင္းအရာ မ်ားႏွင့္ မည္သို႔ သင္ၾကားပံုတုိ႔မွာ သင္ၾကားျခင္း-သင္ယူျခင္း ရလဒ္ကို အဆံုးအျဖတ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။

ႏုိင္ငံတကာပညာေရးစနစ္မ်ားအတြင္းရွိ ဖတ္စာအုပ္မ်ားကို ေလ့လာၾကည့္ပါက သိသာ၊ ျမင္သာပါသည္။ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ရန္အတြက္ အေၾကာင္းအရာတို႔ကို စိတ္၀င္စားဖြယ္၊ တက္ၾကြဖြယ္၊ ကိုယ္တုိင္ လုပ္ေဆာင္လုိစိတ္ျဖစ္ဖြယ္ တင္ဆက္ထားျပီး အေရာင္စံုလင္စြာလည္း ခ်ယ္မႈန္းထားၾကသည္။ စာသင္ခန္းအတြင္းျဖစ္ေစ၊ ကိုယ္တိုင္ ေလ့လာရာတြင္ ျဖစ္ေစ ပိုမိုစိတ္၀င္စားေစႏိုင္ေသာ္ျငားလည္း ေအာင္ျမင္ေသာ ေလ့လာမႈျဖစ္ေစရန္ အျခားအရာမ်ားလည္း လိုအပ္ပါေသးသည္။ သင္ခန္းစာ မည္မွ် ရႈပ္ေထြးသည္ႏွင့္ မဆိုင္ပါ။

သင္ယူေလ့လာရန္ အေၾကာင္းအရာတို႔မွာ လြယ္သည္ျဖစ္ေစ၊ ခက္ခဲသည္ျဖစ္ေစ ဤအခ်က္မ်ားကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားျခင္းျဖင့္ ပိုမိုထိေရာက္ေသာ သင္ယူျခင္းကို ျဖစ္ေစႏုိင္ရာသည္။

နည္းနည္းစီ သင္ၾကားျခင္း

သင္ယူေလ့လာရမည့္ အေၾကာင္းအရာတို႔ကို ပိုင္းျခားလ်က္ နည္းနည္းစီ သင္ၾကားျခင္းမွာ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ မွတ္ဥာဏ္ႏွင့္ သိနားလည္မႈတို႔အတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျဖစ္ေစသည္။ သင္ယူေနစဥ္ကာလအတြင္း အလုပ္လုပ္ေနသည့္ မွတ္ဥာဏ္မွာ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္စြမ္းႏွင့္ အခ်ိန္ကာလ ကန္႔သတ္ခ်က္ရွိသည္ကို သုေတသနမွ ေလ့လာေတြ႔ရွိထားပါသည္။ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ျဖစ္ေစ မွတ္ဥာဏ္၏ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မႈမွာ သတင္းအခ်က္အလက္ အနည္းငယ္ကိုသာလွ်င္ ထိန္းသိမ္းႏို္င္စြမ္းျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္ေလရာ တစ္ခ်ိန္တြင္ အေၾကာင္းအရာတစ္ခု၊ အေတြးအျမင္တစ္ကြက္၊ ကၽြမး္က်င္မႈ တစ္ပိုင္းေလာက္ကိုသာ အခ်ိန္ႏွင့္ ကိုက္ညီစြာ သင္ၾကားသင့္ပါ၏။

အေတြးအေခၚ၊ ယူဆခ်က္တစ္ခုခုကို တင္ျပေဆြးေႏြးျခင္းႏွင့္ ယင္းကို ခ်ဲ႕ထြင္ရွင္းလင္းျခင္း၊ ဥပမာေပးျခင္း၊ တစ္တန္းလံုး ေဆြးေႏြးေစျခင္းတို႔မွာ ေက်ာင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ ျပန္လွန္ေတြးေတာခ်ိန္ ရရွိေစျပီး အေၾကာင္းအရာ၊ အခ်က္အလက္တို႔ကို ပိုမိုေၾကညက္ နားလည္ေစပါမည္။

ေတြးေတာစဥ္းစားစရာ တစ္ခုခုအေပၚတြင္ အခ်ိန္ယူ သင္ၾကားသည့္အခါ၀ယ္ ေက်ာင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ ဆင္ျခင္ေလ့လာရန္၊ အဓိပၸါယ္ေဖၚရန္ႏွင့္ ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္တြင္ သိမ္းဆည္းရန္ လံုေလာက္ေသာ အခြင့္အေရး ကို ရရွိမည္ မဟုတ္ပါလား။ ေလာေလာဆယ္ (သင္ယူေနဆဲ) အလုပ္လုပ္ေနသည့္ မွတ္ဥာဏ္မွာ သင္ယူျခင္း ျဖစ္စဥ္တြင္ ပထမဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္ သိမႈနယ္ပယ္အတြင္း ၀င္လာျခင္းျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းအရာ၊ အခ်က္ အလက္ မ်ားစြာကို တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ အလွ်ံပယ္ တင္ဆက္ျခင္း၊ သင္ၾကားျခင္းတို႔မွာ အသိပညာတို႔ကို ရရွိေစရန္ႏွင့္ ဗဟုသုတတို႔ကို ေရရွည္ မွတ္ဥာဏ္တြင္ သိမ္းဆည္းရန္ အခက္အခဲရွိ၏။

ကေလး၏ ဘ၀၊ ျပင္ပေလာကႏွင့္ ဆက္စပ္ေပးျခင္း….

(လတ္တေလာ) ရွင္သန္ အလုပ္လုပ္ေနသည့္ မွတ္ဥာဏ္တြင္ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ၀င္ေရာက္လာသည့္ အခ်က္အလက္တို႔ကို ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္တြင္ သိုမွီး သိမ္းဆည္းထားႏုိင္သည္။ ဆန္႔က်င္ဘက္တစ္ခုမွာမူ ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္မွာ မတို္င္းတာႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပင္ ၾကီးမားက်ယ္ျပန္႔မႈ ရွိေနျခင္းႏွင့္ အခ်က္အလက္ကို ကန္႔သတ္မႈမရွိဘဲ သိုမွီးႏိုင္စြမ္းပင္ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၀ ခုႏွစ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ စိတၱေဗဒပညာရွင္ ေအဒရီးယန္ ဒင္မန္း ဒီ ဂရု၏ သုေတသန ေလ့လာမႈအရ ကမၻာေက်ာ္ စစ္တုရင္သမားႏွင့္ လူသစ္တန္းတို႔အၾကား အဓိက ကြာဟခ်က္မွာ အံ့အားသင့္ဖြယ္ရာ ေရႊ႕ကြက္ (သို႔မဟုတ္) လတ္တေလာ မွတ္ဉာဏ္အား ၾကီးမားျခင္း တို႔ေၾကာင့္ မဟုတ္ပါ။ သမၻာရင့္ စစ္တုရင္သမားတို႔၏ ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္ထဲတြင္ လက္ေတြ႔ ကစားကြက္ ပံုစံမ်ဳိးစံုတို႔ကို က်ယ္ျပန္႔စြာ သိုမွီး သိမ္းဆည္းထားႏုိင္ျခင္းပင္။ ကစားေနစဥ္တြင္ သိုမွီးသိမ္းဆည္းထားသည့္ ကစားကြက္ပံုစံမ်ားထဲမွ ထုတ္ႏုတ္ယူျခင္းႏွင့္၊ လက္ရွိကစားကြက္ႏွင့္ လိုက္ဖက္မည့္ အေကာင္းဆံုး ေရႊ႕ကြက္ကို သိျမင္ႏိုင္စြမ္းကို ဆိုလိုပါသည္။

အျခားေသာ စိတၱေဗဒပညာရွင္တို႔၏ ျပႆနာ အေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး စူးစမ္းေလ့လာမႈမ်ားကလည္း ေရရွည္မွတ္ဉာဏ္သည္ အဆင့္ျမင့္ ေတြးေတာ စဥ္းစားျခင္းႏွင့္ သင္ယူေလ့လာျခင္းတို႔အတြက္ အေရးပါသည္ဟု ေထာက္ျပထား၏။

ဆရာဆရာမမ်ားအေနျဖင့္ ကေလးမ်ား ေလ့လာေနသည့္ သင္ခန္းစာအသစ္တို႔ကို သိရွိထားႏွင့္ျပီးေသာ အေၾကာင္းအရာတို႔ႏွင့္ ဆက္စပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္တြင္ သိုမွီးသိမ္းဆည္းရန္ လံႈ႕ေဆာ္ေပးရာ ေရာက္ပါသည္။ သင္ခန္းစာအေဟာင္းတို႔ကို ျပန္လွန္ေလ့က်င့္ေစျခင္း၊ အသစ္ႏွင့္ အေဟာင္းဆက္စပ္ေပးျခင္း၊ အေဟာင္းအခ်င္းခ်င္း၏ ဆက္ႏြယ္မႈတို႔ကို ရွာေဖြေစျခင္း၊ သိရွိထားျပီးေသာ အေၾကာင္းအရာအေပၚတြင္ အေျခခံျပီး အသိအသစ္တို႔ကို ထပ္ဆင့္ တည္ေဆာက္ျခင္းတို႔မွာ ေရရွည္မွတ္ဥာဏ္ထဲတြင္ သိမ္းဆည္းႏိုင္ရန္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါသည္။

သင္ၾကားေရး ကိရိယာမ်ား

အသိပညာတို႔ကို အစိတ္အပိုင္းငယ္ေလးမ်ားအျဖစ္ ျဖတ္ေတာက္၍ သင္ၾကားေပးျခင္းႏွင့္ အသစ္ႏွင့္ အေဟာင္း ဆက္စပ္ေပးျခင္း တို႔ကို ထိေရာက္စြာ ေန႔စဥ္ပင္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပါသည္။ စနစ္တက်ျပင္ဆင္ထားရွိေသာ သင္ခန္းစာ ဖြဲ႔စည္းပံု organizers၊ အယူအဆ ဆက္စပ္ပံု (concept maps)၊ အေတြးေျမပံု (mind map)၊ ပေဟဠိမ်ား၊ ဉာဏ္စမ္းမ်ားတို႔မွာ ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ရာေကာင္းလွပါသည္။
သိန္းႏိုင္

အက္ေနတဲ့ အိုး (ကေလးပံုျပင္)

ဆရာေမာရ

ကေလးတို႔ေရ….
ဟိုးေရွးေရွးတုန္းကေပါ့ကြယ္။
ျမန္မာျပည္ အလယ္ပိုင္းေဒသက ေက်းရြာေလးတစ္ရြာမွာ ေမာင္ပညာဆိုတဲ့ ေရထမ္းသမား လူငယ္ေလးတစ္ဦး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးလွတဲ့ သူတို႔ရြာမွာ လိုအပ္ေနတဲ့ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းနဲ႔ စာသင္ေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းကို လူငယ္ေတြရဲ႕ အင္အားနဲ႔ စုေပါင္း တည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ ေက်ာင္းေဆာက္လုပ္ ျပီးစီးတဲ့ အခါမွာလည္း ေ၀ယ်ာ၀စၥအတြက္ အလုပ္တာ၀န္ေတြကို ရြာလူငယ္ေလးေတြ ကပဲ ကိုယ္စီ ခြဲေ၀ယူၾကရတာေပါ့ေနာ္။ “ကုသုိလ္ေရးမို႔ မေႏွးတက္ၾကြ၊ ကေလးေတြရဲ႕ ပညာေရးမို႔ အားလံုး ၀ုိင္း၀န္း ကူညီၾကရမယ္” လို႔ ခံယူထားၾကတဲ့ လူငယ္ေတြ မဟုတ္လား။ ေရထမ္းသမား ေမာင္ပညာေလးဟာ ရြာအျပင္ဘက္က စမ္းေခ်ာင္းေလးထဲမွာ ေန႔စဥ္ေန႔တုိင္း ေရခပ္ထြက္ရသတဲ့။ ရြာဦးဘုန္းေတာ္ၾကီး ေက်ာင္းနဲ႔ စာသင္ေက်ာင္းအတြက္ ေရျဖည့္ေပးတဲ့တာ၀န္ကို ယူထားရသူပါ။

ကေလးတို႔ေရ….
ေမာင္ပညာေလးဟာ ဆိုင္းထမ္းနဲ႔ ေရအိုး ၂ လံုးကို သယ္ပိုးပါတယ္။ ေရအို္းတစ္လံုးကေတာ့ အနာအဆာမရွိ၊ မဖိတ္မစင္ဘဲနဲ႔ ေရအျပည့္ သယ္ယူေပးႏုိင္ခဲ့တယ္။ ဒုတိယေရအိုးမွာေတာ့ အလယ္ေလာက္မွာ ကြဲအက္ရာေလး ရွိေနသတဲ့။ ေရထမ္းသယ္လာရတဲ့ လမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ ေရေတြဖိတ္စင္ကုန္တာေပါ့။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ေက်ာင္းကို ေရာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ ဒုတိယေရအိုးထဲမွာ ေရ တစ္၀က္သာ ရွိေတာ့တာေပါ့ကြယ္။ ၂ ႏွစ္ေလာက္ ၾကာတဲ့အထိကို ေရသယ္တိုင္း အိုး ၂ လံုးထမ္းရေပမယ့္ တစ္အိုးနဲ႔ တစ္၀က္သာ သယ္ေပးႏုိင္ခဲ့တယ္ေလ။ ပထမ ေရအိုးကေတာ့ အျပစ္အနာအဆာ ကင္းျပီး ေရအျပည့္ သယ္ေပးႏုိင္တဲ့အတြက္ ဂုဏ္ယူ၀င့္ၾကြားလို႔ ေနပါတယ္။ သူက ဒုတိယ ေရအိုးကုိ အခုလိုေျပာခဲ့ပါတယ္။
“ေဟ့.. ငါက မင္းထက္ပိုသာတယ္ကြ။ ေန႔တုိင္းပဲ ေရအျပည့္သယ္ေပးႏုိင္ေပမယ့္ မင္းကေတာ့ တစ္၀က္သာ လုပ္ႏုိင္တာ။”

ဒုတိယ ေရအိုးေလးဟာ ဘာမွျပန္မေျပာႏိုင္ဘဲ စိတ္ဓါတ္က်ဆင္းလို႔သာ ေနရတာေပါ့ကြယ္။ ရွက္ရြံ႕အားငယ္စိတ္လည္း ျဖစ္ေနမိသတဲ့။ ကေလးတို႔မွာလည္း စိတ္ညစ္စရာေတြ ရွိသလားဟင္။

ကေလးတို႔ေရ…
တစ္ေန႔ေတာ့ စမ္းေခ်ာင္းေလးနံေဘးမွာ ေမာင္ပညာဟာ ေရအိုး ၂ လံုးကို ခ်ျပီး အေမာေျဖထိုင္ေနယင္း စမ္းေခ်ာင္းေလးရဲ႕ ေရစီးသံနဲ႔ သာယာလွပတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ ရႈခင္းေတြ ၾကည့္ရႈ ခံစားေနခဲ့ပါတယ္။ ကေလးတို႔ေကာ စမ္းေခ်ာင္းေလးရဲ႕ ေရစီးသံကို နားဆင္ဖူးၾကရဲ႕လား။ စမ္းေခ်ာင္းေလးေတြက ကေလးတို႔ကို တစ္ခုခု ေျပာျပခ်င္ေနၾကတယ္။ ၾကံဳတဲ့အခါမွာ နားေထာင္ၾကည့္ပါကြယ္။
ေခတၱအနားယူျပီးတဲ့ေနာက္ ေမာင္ပညာေလးဟာ ေရျဖည့္ေတာ့မယ္လို႔ ျပင္ဆင္ေနတုန္းမွာ ဒုတိယေရအိုးေလးက အခုလို ေတာင္းပန္စကား ေျပာျပခဲ့သတဲ့။

“ကိုပညာ ခင္ဗ်ား… က်ေနာ္ အမ်ားၾကီးကို စိတ္မေကာင္း ျဖစ္မိပါတယ္။ ရွက္လည္းရွက္တယ္။ အဲဒီအတြက္ ကိုပညာကို ေတာင္းပန္ပါတယ္။ က်ေနာ့္ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကို ခြင့္လႊတ္ပါခင္ဗ်ာ။”

“ဘာျဖစ္လို႔လည္း ေရအိုးေလးရဲ႕။ မင္းက ဘာေတြ စိတ္ညစ္ေနရတာလဲကြာ။ က်ေနာ့္ကို ေျပာျပစမ္းပါဦး။”
ေမာင္ပညာက ျပန္ေမးတဲ့အခါမွာ ဒုတိယေရအိုးေလးက ၀မ္းနည္းပက္လက္နဲ႔ အခုလို ျပန္ေျဖပါသတဲ့။

“ျပီးခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္လံုးမွာ ရြာဦးေက်ာင္းနဲ႔ စာသင္ေက်ာင္းအတြက္ကို က်ေနာ္က ေန႔စဥ္ ေရတစ္၀က္သာ သယ္ေပးႏုိင္လို႔ပါ။ က်ေနာ္မွာက ကြဲအက္ေနတဲ့ အားနည္းခ်က္ရွိေလေတာ့ အျပည့္ မသယ္ေပးႏိုင္လို႔ပါဗ်ာ။ ကိုပညာလည္း အင္နဲ႔အားနဲ႔ ၾကိဳစားသယ္ပိုးေပမယ့္ ၾကိဳးစားသေလာက္ အျပည့္မရဘူး မဟုတ္လား။”

အဲဒီလို ၾကားလိုက္ရေတာ့ ေမာင္ပညာဟာ ေရအိုးေလးရဲ႕ ခံစားခ်က္ကို စာနာသနားမိပါသတဲ့။ ကေလးတို႔ေကာ စိတ္ညစ္တဲ့အခါမွာ ဘယ္သူေတြကို ျပန္ေျပာျပ ျဖစ္သလဲဟင္။ အင္းေပါ့.. နားလည္တတ္တဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ မိဘေတြ၊ ဆရာဆရာမေတြ ဖြင့္ေျပာျပရမွာေပါ့ကြယ္။

ေမာင္ပညာက ေရအိုးေလးကို ၾကင္ၾကင္နာနာနဲ႔ စကားတစ္ခြန္း ျပန္ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။
“ကဲ.. ေရအိုးေလးေရ…အခ်ိန္လင့္ေတာ့မယ္။ တို႔ေတြ အခု ရြာေက်ာင္းေတြဆီကို ျပန္ၾကတဲ့အခါမွာ ရြာလမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ ဖူးပြင့္ေ၀ဆာေနတဲ့ ပန္းလွလွေလးေတြကို ၾကည့္သြားၾကရေအာင္ေနာ္။”

ကေလးတို႔ေရ…
အမွန္ပါပဲ။ စမ္းေခ်ာင္းနံေဘးကေန ရြာထဲဖက္ကို ၀င္လာတဲ့လမ္းတစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာ သိပ္လွတဲ့ အေရာင္စံု ပန္းမ်ဳိးစံုဟာ ဖူးပြင့္ေ၀ဆာေနၾကလိုက္တာ။ ကေလးငယ္ေတြ၊ မိန္းမပ်ဳိေလးေတြနဲ႔ ရြာသူရြာသားေတြဟာလည္း ပန္းအလွေတြကုိ ၾကည့္ရႈခံစားေနသူေတြ၊ ဘုရားမွာ ကပ္ဖို႔၊ စာသင္ေက်ာင္းအလွဆင္ဖို႔နဲ႔ ဆရာဆရာမေတြကို လက္ေဆာင္ေပးဖို႔ ခူးယူေနၾကသူေတြနဲ႔ ရြာလံုးကၽြတ္ကို ေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကတယ္။ သနပ္ခါးဘဲၾကားလိမ္းထားတဲ့ မိန္းမပ်ဳိေလးေတြဟာလည္း ပန္းေရာင္စံုပန္လို႔ ဆည္းဆာခ်ိန္မွာ အလွၾကြယ္ေနျပန္တယ္။

ေမာင္ပညာနဲ႔ ေရအိုးေလး ၂ လံုးတို႔လည္းပဲ ရြာသူရြာသားေတြနဲ႔အတူ ပန္းအလွေတြကို ခံစားရင္း ၾကည္ႏူးေပ်ာ္ရႊင္ၾကသတဲ့။ စိတ္ညစ္ေနတဲ့ ေရအိုးေလးလည္း သူ႔အျဖစ္ကို ခဏေလာက္ ေမ့ေပ်ာက္ျပီး ေပ်ာ္ရႊင္ေနတာေပါ့။ လမ္းဆံုးလို႔ ရြာေက်ာင္းေတြဆီကို ေရာက္ျပန္ေတာ့ ေရက ဖိတ္စင္ခဲ့ရတာနဲ႔ တစ္၀က္ပဲ က်န္ေတာ့တာမို႔ စိတ္ညစ္ရျပီ။ ဒါနဲ႔ ေရအိုးေလးဟာ ေမာင္ပညာကို ထပ္ျပီး ေတာင္းပန္စကား ဆိုျပန္တယ္။

“ဒီမယ္ေရအိုးေလးရဲ႕… ေစာေစာက ရြာလယ္လမ္းေပၚမွာ ပန္းမ်ဳိးစံုေတြၾကား ေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကတဲ့ ရြာသူရြာသားေတြကို အသင္ ေတြ႔တယ္မဟုတ္လား။ တို႔လည္း ေပ်ာ္ၾကရတယ္ေနာ္။ လမ္းနံေဘးက ပန္းပင္ေလးေတြ၊ ပန္းပြင့္ေလးေတြေၾကာင့္ပါ။ မင္းရဲ႕ အိုးမွာ အက္ေနတဲ့ဟာေလး ရွိတာကို က်ေနာ္ အစကတည္းက သိခဲ့ပါတယ္ကြာ။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္စိတ္ကူးရျပီး အသံုးခ်လိုက္တာပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ တို႔အလုပ္ စတင္ကတည္းကေပါ႔။ ေရသယ္လာရတဲ့ ရြာလမ္းတစ္ေလွ်ာက္ မင္းရွိေနတဲ့ဖက္ေတြမွာ ပန္းမ်ဳိးေစ့ေလးေတြကို ပ်ဳိးၾကဲထားခဲ့တယ္။ တို႔ေတြ ေန႔တုိင္း ေရခပ္ခ်ိန္ စမ္းေခ်ာင္းေလးဆီက ရြာအျပန္လမ္းမွာ မင္းက ေရေလာင္းေပးျပန္တယ္။ ဒီလိုနဲ႔ သိပ္မၾကာခင္မွာ ပန္းေတြ ဖူးပြင့္ေ၀ဆာလာတာ အခုဆိုရင္ ၂ ႏွစ္ေတာင္ရွိျပီပဲ။ ရြာသူရြာသားေတြဟာ ပန္းအလွေတြေၾကာင့္ စိတ္ခ်မ္းေျမ့ၾကတယ္။ အိမ္မွာ၊ ရြာဦးဘုရားမွာ ပန္းပူေဇာ္ၾကတယ္။ ရြာသားလုလင္ငယ္ေတြက ရြာသူလံုမပ်ဳိေတြကို ေကသာထက္မွာ ပန္ဆင္ဖို႔ ပန္းလက္ေဆာင္ေပးၾကတယ္။ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြက ေက်ာင္းမွာ အလွဆင္ဖို႔၊ ဆရာဆရာမေတြကို လက္ေဆာင္ေပးဖို႔နဲ႔ စာသင္ခန္းတြင္း၊ စားပြဲေပၚတင္ဖို႔ ပန္းေတြခူးၾကတယ္။ တကယ္လို႔ ေရအိုးေလးသာ ပံုမွန္အတိုင္း ေရအျပည့္ သယ္ယူႏုိင္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ အခုလို ရြာကို အလွဆင္ဖို႔ ဘယ္လြယ္လိမ့္မလဲ။ မင္းရဲ႕ ေက်းဇူးေၾကာင့္ အားလံုး ေပ်ာ္ရႊင့္ခြင့္ရၾကတာပါကြာ။”

ေမာင္ပညာက အခုလို အက်ယ္တ၀င့္ ရွင္းျပလုိက္တဲ့ အခါမွာေတာ့ ေရအိုးေလးဟာ အလြန္မွကိုပဲ ေက်နပ္စြာနဲ႔ သေဘာေပါက္ လိုက္ေတာ့တယ္။ ခရီးလမ္းဆံုးအထိ ေရအျပည့္မသယ္ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ သူ႔မွာလည္း ဂုဏ္ယူစရာ ရွိေနျပီ မဟုတ္လား။ ပံုျပင္ေလးကေတာ့ ဒီမွ်ပါပဲကြယ္။

ကေလးတို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ပန္းတိုင္ကို ေလွ်ာက္လွမ္းေနတဲ့ ခရီးလမ္းမွာ စိတ္မညစ္ၾကပါနဲ႔ေနာ္။ မိမိနဲ႔ အျခားသူေတြအတြက္ ေပ်ာ္စရာေကာင္းျပီး အက်ဳိးရွိမယ့္ အလုပ္ေတြလုပ္စရာ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။
အတၱဟိတလို႔ေခၚတဲ့ မိမိရဲ႕ အက်ဳိးနဲ႔ ပရဟိတလို႔ေခၚတဲ့ အမ်ားအက်ဳိးကုိ မွ်မွ်တတ သယ္ပိုးႏုိင္တဲ့သူေတြ ျဖစ္ၾကပါေစလို႔ ဆုေတာင္းလိုက္ပါတယ္။

ကေလးတို႔ရဲ႕
ေတာအစပ္တစ္ေနရာက

ဆရာေမာရ

လူမိုက္ ၊ လူေတာ္ ၊ ပညာရွိ အယူအဆမ်ား

ၾကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္ျခင္း

လူမုိက္တုိ႔သည္ မိမိကုိယ္မိမိ ႀကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္သည္ဟု ယူဆၾက၏။
မိမိတုိ႔မွာ အတုိင္းအဆမရွိသည့္ သဘာ၀တရား၏ ဖုန္မႈန္႔မွ်သာ ျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာ မေပါက္ၾကေသာေၾကာင့္ သူတုိ႔သည္ ေသးငယ္၍ တဒဂၤ သတၱ၀ါမ်ားသာ ျဖစ္ၾက၏။

လူေတာ္မ်ားသည္ သဘာ၀တရား၏ ႀကီးက်ယ္ ျမင့္ျမတ္မႈကုိ သေဘာေပါက္ၾကသည့္အေလ်ာက္ မိမိကိုယ္မိမိလည္း ထုိသဘာ၀တရားထံ ပံုအပ္ ပူေဇာ္ရင္း ဖြင့္ဆုိ ရွင္းျပျခင္းငွာ မစြမ္းသာေသာ အျဖစ္အပ်က္ကုိကား ဘုရားသခင္လက္၀ယ္ ခ်န္ခဲ့ၾကေလ၏။

ပညာရွိမ်ားမွာမႈ လူသားအားလံုးႏွင့္ သတၱ၀ါအေပါင္းတုိ႔သည္ စစ္မွန္ေသာ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္မႈသုိ႔ ဦးတည္ေနၾကသည္ကို နားလည္ သေဘာေပါက္ျခင္းေၾကာင့္ သန္႔ရွင္း စင္ၾကယ္မႈကုိသာ အႀကီအက်ယ္ အျမင့္ျမတ္ဆံုးဟု အသိအမွတ္ျပဳၾက၏။

GREATNESS
The foolish assume themselves to be great,
Not realizing that they are the dust of unbounded nature.
Little and temporary creatures are they.

The clever recognize nature's greatness,
And sacrifice to her;
They leave the inexplicable event in His hands.

The wise recognize purity as the greatest state,
Knowing that all of mankind and all creatures are heading toward The real Purity.

COMMITMENT

The foolish dare not make any commitments
And try to avoid all responsibilities;
They are unreliable even to themselves.

The clever make many commitments,
Some achievable and some not,
Making the clever sometimes trustworthy and sometimes not.

The wise make group commitments.
They synergise the team to achieve a common goal.
Usually getting the greater good as result.


ကတိက၀တ္

လူမိုက္တုိ႔သည္ ကတိက၀တ္ တစ္စံုတစ္ရာကုိမွ် မျပဳရဲၾက။
တာ၀န္ရွိမႈဟူသမွ်ကုိ ေရွာင္လႊဲရန္သာ ႀကိဳးစားၾက၏။
ထုိ႔ေၾကာင့္ သူတို႔သည္ မိမိကုိယ္ကုိ အတြက္ပင္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရဖြယ္ မရွိ။

လူေတာ္မ်ားသည္ ေျမာက္ျမားစြာေသာ ကတိက၀တ္မ်ားကုိ ျပဳၾက၏။
အခ်ဳိ႕မွာ ၿပီးေျမာက္ ေအာင္ျမင္ဖြယ္ရွိ၍ အခ်ဳိ႕မွာ ထုိသုိ႔မဟုတ္ၾက။
သုိ႔ျဖစ္၍ သူတုိ႔သည္ အခါခပ္သိမ္း ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရသူမ်ား မျဖစ္ႏုိင္ၾကေခ်။

ပညာရွိမ်ားမွာမူ အစုအဖြဲ႕အလုိက္ ကတိက၀တ္ ျပဳၾက၏။
ထုိအစုအဖြဲ႕၏ ဘံုပန္းတုိင္သုိ႔ ေရာက္ရွိေအာင္ စုေပါင္းအားကုိ ရယူၾက၏။
ယင္းအတြက္ သူတို႔သည္ ပုိမုိ ႀကီးက်ယ္ ေကာင္းမြန္ေသာ ရလဒ္ကုိ ရေလ့ရွိၾက၏။



CHARACTER DEVELOPMENT

The foolish are so overbearing,
They leave no space for any improvement.

The clever are willing to learn and practice everything,
But can never learn all.

The wise never consider themselves the best,
But always perform to their best naturally.

စာရိတၱပ်ဳိးေထာင္မႈ

လူမုိက္တုိ႔သည္ အရာရာတြင္ သူတစ္ပါးကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းလြန္းအားႀကီးေသာေၾကာင့္ ၄င္းတုိ႔၌ တုိးတက္ရန္ ေနရာလပ္ မက်န္ေတာ့ေပ။

လူေတာ္မ်ားသည္ အရာရာကုိ မိမိကုိယ္တုိင္ ေလ့လာ က်င့္သံုးၾကရန္ ဆႏၵရွိ၏။ သုိ႔ျဖစ္၍ သူတုိ႔သည္ အလံုးစံုကုိ အျပည့္အ၀ ေလ့လာႏုိင္စြမ္း မရွိ။

ပညာရွိမ်ားမွာမူ မိမိကုိယ္ကုိ အေကာင္းဆံုးဟု ဘယ္ေသာအခါမွ မယူဆၾကဘဲ မိမိတုိ႔ စြမ္းသေလာက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ရန္သာ သဘာ၀က်က် ျပဳမူ ေဆာင္ရြက္ၾက၏။


LOVE AND LOVER

The foolish long for love.
They have no self satisfaction
And seek around for companions.

The clever deny love.
They are satisfied with isolation
And suffer when they must rely on others.

The wise do not long for love,
Nor do they refuse to love and be loved.
They live happily either alone or with a soulmate.

အခ်စ္ႏွင့္ခ်စ္သူ

လူမုိက္တုိ႔သည္ အခ်စ္ကုိ တမ္းတ၏။
ထုိ႔ေၾကာင့္ သူတုိ႔တြင္ မိမိကုိယ္ကုိ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္မႈ ဟူ၍ မရွိဘဲ ခ်စ္သူမ်ား ရွာ၍သာ ေနရ၏။

လူေတာ္မ်ားသည္ အခ်စ္ကုိ ျငင္းပယ္ၾက၏။ အထီးတည္းေနျခင္းျဖင့္သာ ေက်နပ္ၾက၏။
သုိ႔ျဖစ္၍ သူတစ္ပါးအား မီွခိုအားကုိးရမည့္အခ်ိန္သုိ႔ ေရာက္ေသာအခါတြင္မူ ဒုကၡကို ခံစားရေလ၏။

ပညာရွိမ်ားမွာမူ အခ်စ္ကုိ မတမ္းတ။ ခ်စ္ရန္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အခ်စ္ခံရရန္ေသာ္လည္းေကာင္း ျငင္းဆုိျခင္းမရွိ။ ယင္းအတြက္ သူတုိ႔သည္ အထီးတည္းလည္း ေပ်ာ္၏၊ ခ်စ္သူႏွင့္လည္း ေပ်ာ္ရႊင္သည္သာျဖစ္၏။



LOVING

The foolish succumb to passion and love,
And are often in grief.

The clever try to be free from love,
But struggle with self-love.

The wise develop their love,
From common love to real love,
From real love to universal love,
From universal love to pure love,
And find happiness.

ခ်စ္ျခင္း

လူမုိက္တုိ႔သည္ ရမက္ႏွင့္ ခ်စ္ျခင္း၌သာ အညံ့ခံၾက၏။
ထုိ႔ေၾကာင့္ မၾကာခဏ ပူေဆြးေသာက ေရာက္ရ၏။

လူေတာ္မ်ားသည္ ခ်စ္ျခင္းႏွင့္ ကင္းလြတ္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾက၏။
သုိ႔ေသာ္ မိမိကုိယ္ကုိ ခ်စ္ျခင္းႏွင့္မူ လံုးေထြးရုန္းကန္ေနရ၏။

ပညာရွိမ်ားမွာမူ မိမိ၏ ခ်စ္ျခင္းကုိ ဖြ႔ံၿဖိဳးေစ၏။
ျဖစ္ရုိးျဖစ္စဥ္ အခ်စ္မွ အခ်စ္စစ္သုိ႔ လည္းေကာင္း၊
အခ်စ္စစ္မွ လႊမ္းၿခံဳျဖန္႔ၾကက္ေသာ အခ်စ္သုိ႔ လည္းေကာင္း၊
လႊမ္းၿခံဳျဖန္႔ၾကက္ေသာ အခ်စ္မွ ပကတိ သန္႔စင္ေသာ အခ်စ္သုိ႔ လည္းေကာင္း
ဖြံ႕ၿဖိဳးေစ၏။
ဤနည္းျဖင့္ ေပ်ာ္ရႊင္ ခ်မ္းေျမ႕မႈကုိ ရွာေတြ႕ၾက၏။



MAKING FRIENDS

The foolish make friends at a party,
Ususally finding the insincere ones.
Who lead their lives to disaster.

The clever make friends in the work place,
Usually merging with beneficial partners
Who help further their success.
They are friends for as long as the partnership lasts.
When business fails, so does their friendship.

The wise make friends based on spiritual awareness,
Usually finding great and true friends.
Their relationships grow beyond all worldly consitions.

မိတ္ေဆြဖြဲ႕ျခင္း

လူမုိက္တုိ႔သည္ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပဲြမ်ား၌ မိတ္ေဆြရွာၾက၏။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ၄င္းတုိ႔၏ဘ၀ကုိ ပ်က္စီးေစေသာ မရုိးသာသူမ်ားႏွင့္သာ မိတ္ေဆြ ဖြဲ႕ၾကရ၏။

လူေတာ္မ်ားသည္ အလုပ္ခြင္ထဲ၌ မိတ္ေဆြဖြဲ႕ၾက၏။
ထုိ႔ေၾကာင့္ မိမိကုိ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား ေနာက္ထပ္ ေပးစြမ္းႏုိင္ေသာ အက်ဳိးေက်းဇူးျပဳမည့္ မိတ္ေဆြကုိ ရ၏။
သူတို႔သည္ အလုပ္ စပ္တူလုပ္ေနသမွ် ကာလပတ္လံုး မိတ္ေဆြျဖစ္ၾက၏။
အလုပ္ မေအာင္မျမင္ျဖစ္သြားေသာအခါတြင္မူ မိတ္ေဆြျဖစ္ျခင္းသည္လည္း ကြယ္ေပ်ာက္ရ၏။

ပညာရွိမ်ားမွာမူ မိတ္ေဆြဖြဲ႕ျခင္းကုိ ဘာသာေရးအသိအျမင္ေပၚတြင္ အေျခခံ၏။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ေလာကီအေျခအေနမ်ားကုိ ေက်ာ္လြန္ေသာ စစ္မွန္သည့္ မဟာမိတ္ေဆြႀကီးမ်ားကုိ ရ၏။


OUTLOOKS ATTITUDES

The foolish are pessimistic.
They share their dark side with others,
And are rewarded with grief and disaster.

The clever are optimistic.
They share their bright side with others and are
Rewarded with goodness but exhausted by pretense.

They wise are realistic.
They share the awareness of good and bad with others,
And strengthen their lives as they grow.

ေလာကအျမင္

လူမုိက္တုိ႔သည္ အဆိုးျမင္တတ္ၾက၏။
ယင္းတုိ႔၏ အဆုိးျဖစ္ရပ္မ်ားကုိသာ သူတစ္ပါးအား မွ်ေ၀ခံစားေစ၏။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ၄င္းတုိ႔သည္ ပူေဆြးျခင္းႏွင့္ ေဘးဒုကၡမ်ားကုိ ဆုလာဘ္အျဖစ္ ရၾက၏။

လူေတာ္မ်ားသည္ အေကာင္းျမင္တတ္၏။
ယင္းတုိ႔၏ အေကာင္းျဖစ္ရပ္မ်ားကုိသာ သူတစ္ပါးအား မွ်ေ၀ခံစားေစ၏။
သုိ႔ျဖစ္၍ သူတုိ႔သည္ ေကာင္းျခင္းမ်ားကုိ ဆုလာဘ္ ရၾက၏။
သုိ႔ေသာ္ သူတုိ႔သည္ ဟန္ေဆာင္ရျခင္းျဖင့္ ႏြမ္းနယ္ၾက၏။

ပညာရွိမ်ားမွာမူ အမွန္ကုိ အမွန္အတုိင္း ရႈျမင္ၾက၏။
အေကာင္း-အဆုိး ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးႏွင့္ ပတ္သက္၍ သိျမင္နားလည္ျခင္းကုိ သူတစ္ပါးအား မွ်ေ၀၏။
ယင္းအတြက္ သူတုိ႔သည္ အသက္ႀကီးလာသည္ႏွင့္အမွ် ဘ၀လည္း ပုိမုိႀကံ႕ခုိင္ သန္စြမ္းလာ၏။



STRENGTHENING RELATIONSHIPS

The foolish take advantage of others,
Gaining short term relationships.

The clever are willing to be taken advantage of,
Gaining affection but feeling bitter about their relationships.

The wise tend of to share advantages with others,
Gaining love, respect and enduring relationships.

ဆက္ဆံေရးကုိခုိင္မာေစျခင္း

လူမိုက္တုိ႔သည္ သူတစ္ပါးအေပၚ အခြင့္ေကာင္းယူတတ္သျဖင့္ ေရတုိ ဆက္ဆံေရးကုိသာ ရ၏။

လူေတာ္မ်ားသည္ မိမိအေပၚ အခြင့္အေရးယူျခင္းကုိ ႏွစ္သက္၏။
သုိ႔ျဖစ္၍ သူတစ္ပါး၏ ခ်စ္ခင္ျခင္းကို ရေသာ္လည္း ယင္းတို႔၏ ဆက္ဆံေရးကုိ အၿမဲ မေက်မခ်မ္း ျဖစ္ေနရ၏။

ပညာရွိမ်ားမွာမူ အခြင့္အေရးယူျခင္းကုိ အမ်ားႏွင့္ မွ်ေ၀ခံစား၏။
ယင္းအတြက္ သူတုိ႔သည္ ေမတၱာႏွင့္ အၾကည္ညိဳကုိ ရရံုသာမက ေရရွည္တည္တံ့ေသာ ဆက္ဆံေရးကုိလည္း ရ၏။



BENEFACTORS

The foolish betray even their benefactors,
No one dares to deal with them.
As a result, they have to pay for more than what they get.

The clever are greatful to their benefactors;
Everyone wants to be nice to them.
As a result, they feel endless obligation.

The wise uplift the souls of their benefactors
Because it is the only true way of repayment.
As a result, they inspire the benefactors for greater giving,
Benefiting all mankind.

ေက်းဇူးရွင္

လူမုိက္တုိ႔သည္ ေက်းဇူးရွင္ကုိပင္လွ်င္ သစၥာေဖာက္၏။
မည္သူကမွ် ယင္းတုိ႔ကုိ ဆက္ဆံရန္ မ၀ံ့ၾက။
ထုိ႕ေၾကာင့္ သူတုိ႔သည္ ရထားသည္ထက္ ပုိ၍ ေပးဆပ္ရ၏။

လူေတာ္မ်ားသည္ ေက်းဇူးရွင္မေပၚ ေက်းဇူးသိတတ္သျဖင့္ လူတုိင္းက သူတုိ႔ကုိ ႏွစ္သက္ၾက၏။
သုိ႔ျဖစ္၍ သူတုိ႔သည္ ၀တၱရားမ်ားကုိ တစ္သက္လံုး ထမ္းေဆာင္ရမည္ဟု ခံစားေနရေလ၏။

ပညာရွိမ်ားမွာမူ ေက်းဇူးရွင္တုိ႔အား စိတ္၏ခ်မ္းသာမႈကုိ ရရွိေစ၏။
အေၾကာင္းမွာ ဤသည္ပင္လွ်င္ တစ္ခုတည္းေသာ မွန္ကန္သည့္ ေက်းဇူးဆပ္နည္းျဖစ္၏။
ရလာဒ္အျဖစ္ ေက်းဇူးရွင္မ်ားအား ပုိ၍ ႀကီးစြာေသာ ေပးကမ္းျခင္းကုိ လႈံ႕ေဆာ္ေပး၏။
ဤနည္းအားျဖင့္ သူတို႔သည္ လူ႔ေဘာင္တစ္ခုလံုးကုိ အက်ဳိးေက်းဇူး ရရွိေစ၏။



TRUTHFULNESS

The foolish cannot keep their word.
No one believes them.
They lose even their self-respect.

The clever are obsessed with truth
But cannot distinguish advantages from the disadvantagesin truthfulness,
And often trap themselves in the truth.

The wise mold truth and wisdom into oneness.
The truth protects them,
And their words become true.

အမွန္တရား

လူမုိက္တုိ႕သည္ ကတိစကားကုိ မတည္ႏုိင္ၾက၍ မည္သူကမွ် သူတုိ႔ကုိ မယံုၾကည္ၾကေပ။
ထုိ႕ေၾကာင့္ သူတုိ႔သည္ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ ေလးစားႏုိင္မႈကုိပင္ ေပ်ာက္ဆံုးၾကရ၏။

လူေတာ္မ်ားသည္ အမွန္တရား၏ စီးနင္းလႊမ္းမုိးထားျခင္းကုိ ခံေနၾကရ၍ အမွန္တရား၏ အားသာခ်က္ႏွင့္ အားနည္းခ်က္တုိ႔ကုိ ခြဲျခားနုိင္စြမ္း မရွိၾကေပ။
သုိ႔ျဖစ္၍ သူတုိ႔သည္ အမွန္တရားထဲတြင္ မၾကခဏ ခ်ဳပ္မိေနတတ္ၾက၏။

ပညာရွိမ်ားမွာမူ အမွန္တရားႏွင့္ ဉာဏ္ပညာတုိ႕ကုိ တစ္သားတည္း ျဖစ္သြားေအာင္ သြန္းေလာင္းယူၾက၍ အမွန္တရား၏ အကာအကြယ္ကုိ ရၾက၏။
ယင္းအတြက္ သူတို႔၏ စကားမ်ားသည္လည္း အမွန္တရားခ်ည္းသာ ျဖစ္ၾကရ၏။

(The Foolish, The Clever, The Wise by Charles Akara)
ကုိ တူေဒးအယ္ဒီတာအဖြဲ႕ ဘာသာျပန္သည္။

စာသင္ခန္းထဲက အၾကင္နာတရား

သိန္းႏိုင္

“...အဲဒီတဒဂၤ ခဏငယ္ေလးမွာ အဲဒီလူငယ္၊ လူၾကီး၊ ကေလးေတြဟာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလည္း ရေနမွာ မဟုတ္လား။..”

၂၁ ရာစု မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ကေလးဘ၀ဟာ ျပီးခဲ့တဲ့ရာစုမ်ားနဲ႔ လြန္စြာ ကြာျခားလို႔ ေနျပီျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေက်ာင္းပညာေရးပံုစံေတြ ေျပာင္းလဲလာေနတယ္။ ပညာေရးရဲ႕ အဆင့္တိုင္းဟာ အရင္ကနဲ႔ ကြာျခားလာေနတာကို ေတြ႔ျမင္ေနရတယ္။

မူၾကိဳကေလးဘ၀ကတည္းက ပံုစံခြက္ထဲမွာ ၀င္ေရာက္ရေတာ့တယ္။ ေက်ာင္းကို ပို႔ၾကတယ္။ မူၾကိဳေက်ာင္းမွ မထားရင္ ေခတ္မမီေတာ့ဘူး မဟုတ္လား။ လူေနမႈ ဘ၀ပံုစံေတြလည္း ေျပာင္းလဲလို႔လာတယ္။ မိဘ ၂ ဦးစလံုးက အခ်ိန္ျပည့္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ ေနၾကရလို႔ျဖစ္ေစ၊ ဘ၀အစ မူၾကိဳပညာေရးရဲ႕ ေရရွည္တန္ဖိုးကို သိျမင္လာၾကလို႔ျဖစ္ေစ၊ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္း အေနနဲ႔ စီးပြားျဖစ္လို႔ျဖစ္ေစ၊ မူၾကိဳေက်ာင္းေတြလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျမိဳ႕ၾကီး၊ ျမိဳ႕ငယ္၊ ေက်းလက္ ဇနပုဒ္ ေနရာအႏွံ႔အျပား၊ လမ္းတိုင္းမွာလိုလို ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ေပၚထြန္းလာေနပါျပီ။

မူလတန္း၊ အလယ္တန္းအဆင့္ေတြမွာ က်ျပန္ေတာ့ အားကစားဟာ မလုပ္မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ အစုအဖြဲ႔ငယ္ေလးေတြ ဖြဲ႔စည္းျပီးေတာ့ တကယ့္ အားကစားသမားၾကီးေတြ စတုိင္အျပည့္နဲ႔ကို ေက်ာင္းအဆင့္၊ ျမိဳ႕နယ္အဆင့္၊ တုိင္းအဆင့္ ေတြမွာ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲႏိုင္ဖုိ႔ နည္းစနစ္မွန္မွန္နဲ႔ ေလ့က်င့္ေနၾကတယ္။
ဆယ္တန္းလြန္သင္တန္းမ်ားနဲ႔ ေကာလိပ္ေက်ာင္း ၀င္ခြင့္ဆိုတာကလည္း အရင္ေခတ္ေတြထက္ကို ပိုျပီးေတာ့ ယွဥ္ျပိဳင္ေရြးခ်ယ္ ခံေနရေတာ့တယ္။

ဒီေျပာင္းလဲျခင္းျဖစ္စဥ္ေတြမွာ မိသားစုအတြင္း ဆက္ဆံေရးလည္း ပံုစံေျပာင္းလဲလို႔ လာခဲ့ပါျပီ။ ကေလးအေနနဲ႔ေကာ၊ မိဘေတြကပါ အခ်ိန္မေပးႏိုင္တဲ့ ေခတ္ကို ေရာက္လာေနပါျပီ။ အက်ဳိးဆက္အေနနဲ႔ ေႏြးေထြးတဲ့ မိသားစုအတြင္း ဆက္ဆ ံေရးနဲ႔ “မိသားစုအတြင္း အၾကင္နာတရား” ဟာလည္း ေခတ္ေဟာင္းမွာ က်န္ေနခဲ့တဲ့ အရာတစ္ခု ျဖစ္လာေန ပါတယ္။ သို႔ေပတဲ့ ပညာေရးဆုိင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားကေတာ့ ဒီရိုးရာကေတာ့ျဖင့္ရင္ ဘယ္ေသာအခါမွ မေဟာင္းႏြမ္း သင့္ဘူးလို႔ အၾကံျပဳ တင္ျပထားၾကပါတယ္။
“အၾကင္နာ ကရုဏာတရားဟာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ားရဲ႕ မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈနဲ႔ ေက်ာင္း၊ စာသင္ခန္းတြင္း အေျခအေနကို တိုးတက္ေစပါတယ္။” လို႔ - အၾကင္နာတရားႏွင့္ ျပဳမူဆက္ဆံေရး ေဖာင္ေဒးရွင္းအဖြဲ႔ၾကီး - က တင္ျပ ထားပါတယ္။ တစ္ဦးနဲ႔ တစ္ဦး ေမတၱာတရားနဲ႔ ဘယ္လိုျပမူ ဆက္ဆံသင့္တယ္ ဆိုတာကို သင္ၾကားေပးေနတဲ့ အဖြဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ “စာေတာ္တာ၊ စာမေတာ္တာကို အသာထား၊ အၾကင္နာတရား၊ ေမတၱာတရားနဲ႔ ျပဳမူဆက္ဆံျခင္းဟာ ဘ၀ အရည္အေသြးနဲ႔ ပညာကိုပါ တိုးတက္လာေစတယ္။ တကယ္လည္းဘဲ ေတာ္လာၾကတယ္၊ ထူးခၽြန္လာၾက ပါတယ္။”

ေမတၱာတရားရဲ႕ ရလဒ္ဟာ ေက်ာင္းစာမွာ အခက္အခဲရွိေနတဲ့ ကေလးေတြကိုသာလွ်င္ အက်ဳိးရွိေစတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြဟာ အခက္အခဲနဲ႔ စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ၾကံဳၾကိဳက္တဲ့ အခါေတြမွာ ေက်ာင္းသားေတြ ႏွင့္ လူၾကီးေတြကိုပါ အက်ဳိးမ်ားေစပါတယ္။ လူသားရဲ႕ ပင္ကုိယ္ အခ်င္းအရာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ “အၾကင္နာတရား” ဟာ စာနာစိတ္ကို ဖြ႔ံျဖိဳးေစျပီး ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လံုး အသံုးတည့္လွတဲ့ လူမႈဆက္ဆံေရး စြမ္းရည္ကိုလည္း ကေလးမ်ား ရရွိ ႏိုင္ပါတယ္။ အမွန္တကယ္တမ္းမွာ ခင္မင္ရင္းႏွီးတဲ့ သူေတြႏွင့္ မ်က္ႏွာစိမ္းတဲ့သူကိုပါ အခါအားေလ်ာ္စြာ ၾကင္နာစြာ ျပဳမူ ဆက္ဆံေစျခင္းဟာ ကေလးမ်ားကို သူတို႔ ပတ္၀န္းက်င္ ကမၻာငယ္ေလးရဲ႕ ေဘာင္အျပင္ဖက္နဲ႔လည္း ထိေတြ႔ ဆက္ခံခြင့္ ရရွိေစတာပါ။ ဒီအခါမွာ အေရာင္အေသြး စံုလင္ ေထြျပားလွတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ ကမၻာၾကီးကိုပါ ဆက္ဆံျပီး သား ျဖစ္လာမယ္ မဟုတ္လား။

ေက်ာင္းစာသင္ခန္းက ဘယ္လို စတင္ လုပ္ေဆာင္ေပးႏုိင္ပါသလဲ။ ၾကင္နာစြာ ျပဳမူ လုပ္ေဆာင္ဖု႔ိဆိုတာ သိပ္အခက္ ၾကီး မဟုတ္ပါဘူး။ ပတ္၀န္းက်င္မွာ လံႈေဆာ္စိတ္ကို ျဖစ္ထြန္းေစႏုိင္တဲ့ အေျခအေနေတြ အမ်ားၾကီးပါ။ အခါ အားေလ်ာ္စြာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေခတ္ၾကီးမွာ မၾကာမၾကာ ၾကားေနရတဲ့ “အခါအားေလ်ာ္စြာ ေနရာအႏွံ အၾကမ္းဖက္မႈ” ဆိုတဲ့ လုပ္ရပ္နဲ႔ ဆန္႔က်င္စြာ ေပၚထြက္လာတဲ့ “အခါအားေလ်ာ္စြာ ၾကင္နာစြာ ျပဳမူဆက္ဆံမႈ” လုပ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ “အခါအားေလ်ာ္စြာ” ရယ္လို႔ သံုးႏႈန္းရတာကေတာ့ “မၾကင္နာတတ္၊ မစာနာတတ္၊ မခံစား တတ္ေသးတဲ့ သူေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဆိုလိုတာပါ။ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ရွိေနတဲ့ လူေတြ၊ ကေလးေတြအေပၚမွာ အၾကင္နာ တရားနဲ႔ ျပဳမူဆက္ဆံေပးဖို႔ပါ။ လူစိမ္း၊ သူစိမ္းေတြျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ေတြ႔ျမင္ေနက် ေစ်းဆိုင္က ေစ်းသည္ေတြ၊ လမ္းေဘးလုပ္သားေတြ၊ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ ေက်ာင္းဆရာဆရာမ အခ်င္းအခ်င္း၊ အတန္းေဖာ္ စတဲ့သူေတြလည္း ပါပါ တယ္။ အၾကင္နာတရားနဲ႔ စာနာစိတ္ ကူးစက္ ခံစားသြားေစဖုိ႔ရယ္ပါ။
ကေလးမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္တယ္။ အခြင့္အလမ္းေတြ ရွာေဖြသင့္တယ္။ အသက္အရြယ္ႏွင့္ စိတ္ပါ၀င္စားမႈ အလိုက္ လမ္းညႊန္ အၾကံေပးရမွာပါ။ အံ့အားသင့္ေလာက္တဲ့၊ “အၾကင္နာ” အၾကီးၾကီးေတြ၊ လုပ္ရပ္ထူးေတြရယ္လို႔ မဆိုလိုပါဘူး။ တုိင္းသိ၊ ျပည္သိ ေပးကမ္းလွဴဒါန္းမႈနဲ႔ အၾကင္နာတရားကိုလည္း မဆိုလိုပါဘူး။

“ေက်းဇူးပါ” ရယ္လို႔ ရိုးရွင္းစြာ ခံစား ေျပာတတ္ဖို႔ကစလို႔ ကေလးကိုယ္တိုင္ ဖန္တီးတဲ့ ပို႔စကဒ္ေလးမွာ “ေက်းဇူးတင္ ပါတယ္ သူငယ္ခ်င္းရယ္” ဆိုတဲ့ စာသားေလးနဲ႔ ေပးတတ္ဖုိ႔ပါ။ ေက်ာင္းတြင္း အမိႈက္ပံုးေဘးမွာ ကေလးေတြက “ေက်းဇူး” ဆိုတဲ့ စာသားကပ္ထားျခင္းဟာ သန္႔ရွင္းလုပ္သားၾကီးေတြရဲ႕ ပင္ပန္းတဲ့ အလုပ္ကိုလည္း အကူအညီေပးရာ ေရာက္တယ္မဟုတ္လား။ အိမ္နီးနားခ်င္းရဲ႕ ႏို႔စို႔ကေလးေလးကို ကူထိန္းေပးတဲ့ ေက်ာင္းသူငယ္ ေလးဟာ လူသား ၂ ဦးကို တစ္ျပိဳင္တည္းမွာ ၾကည္ႏူး ေပ်ာ္ရႊင္ေစတာပါ။ မအားလပ္ေလာက္ေအာင္ အလုပ္ရႈပ္ေနတဲ့ မိခင္ျဖစ္သူကို ေခတၱအနားယူခြင့္၊ ကစားေဖာ္ အသစ္လိုေနတဲ့ ကေလးေလးကိုလည္း ၾကည္ႏူးခြင့္ေတြအတြက္ ကူညီေပးလုိက္တာ။

ဆရာဆရာမမ်ားကို ေက်းဇူးတင္တတ္ဖို႔၊ ကေလးအခ်င္းခ်င္း ေက်းဇူးစကားဆိုတတ္ဖို႔ ေလ့က်င့္ေပးသင့္ပါတယ္။ အျပန္အလွန္ အကူအညီေပးဖို႔အတြက္ လက္မေႏွးဖို႔။ မိုးရာသီမွာ မိုးကာ၊ ထီးမရွိေသးတဲ့ကေလးေတြကို အခ်င္းခ်င္း ကူညီေပးဖို႔။ ရြာထဲက အိမ္အမိုးမလံုတဲ့ မိသားစုေတြကို စာနာစိတ္နဲ႔ အင္ဖက္တခ်ဳိ႕ ကမ္းလွမ္းတတ္ဖို႔၊ ေခ်ာ္လဲက် သြားတဲ့ သူငယ္ခ်င္းကို ထူမေပးဖို႔။ ေလွာင္ေျပာင္ရယ္ေမာတတ္တဲ့ အျခားကေလးေတြကိုလည္း ကေလးအခ်င္းခ်င္း အဲဒီလို မလုပ္ဖုိ႔ ေျပာတတ္ဖို႔၊ စာအုပ္စင္ေပၚက စာအုပ္ကို လမ္းလွမ္းမမီ ျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးေလးကို အျခား ကေလး ၾကီး တစ္ေယာက္က ကူညီေပးတတ္ဖို႔ စတဲ့ “အၾကင္နာ” လက္ေဆာင္ေသးေသးေလးေတြ အျမဲတမ္း ေပးျဖစ္ေနဖို႔ ငယ္ရြယ္စဥ္ကတည္း လမ္းညႊန္ေပးရမွာပါ။ ၾကင္နာစြာ ျပံဳးျပတတ္ဖို႔နဲ႔ ခ်ီးက်ဴးစကားေတြ ေျပာဆိုတတ္ဖို႔လည္း ကူညီေပးရမွာပါ။ အဲဒီတဒဂၤ ခဏငယ္ေလးမွာ အဲဒီလူငယ္၊ လူၾကီး၊ ကေလးေတြဟာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလည္း ရေနမွာ မဟုတ္လား။

ဒီေက်ာင္းရဲ႕၊ ဒီစာသင္ခန္းအတြင္းက အေရးၾကီးဆံုးေသာ သင္ခန္းစာေတြ မျဖစ္သင့္ဘူးလား။ ဒီအေရးၾကီးလွတဲ့ သင္ရုိးညႊန္းတမ္းကို ဘယ္လို တည္ေဆာက္ၾကမလဲ။

သိန္းႏိုင္

(သုခမိန္ ဂ်ာနယ္ အမွတ္ ၂)

ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း

သိန္းႏုိင္

“ဘာသာရပ္ၾကီး တစ္ခုလံုးကို ျဖဳတ္ပစ္လုိက္ၾကတာေနာ္။ မ်ဳိးဆက္ ၄ ခုေလာက္ေတာင္ရွိေနျပီ။ ေနာက္ပိုင္းႏွစ္ေတြမွာလည္း ျပန္ထည့္ဖို႔ကို မစဥ္းစားခဲ့ၾကဘူး။ အခုထက္ထိ ျဖဳတ္ထားၾကတုန္း။ ဒါဟာ ပညာေရးဆိုင္ရာ ရက္စက္မႈပါ။ တာ၀န္မဲ့မႈလည္းျဖစ္တယ္။ အခုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ေက်ာင္းဆရာ ျပန္လုပ္ၾကေပမယ့္လည္း ကိုယ္ကမသင္ခဲ့ရတဲ့အတြက္ ဘယ္လိုျပန္သင္ေပးႏုိင္မွာလဲ။”

အျမဲစြတ္စိုေနတတ္ေသာ နယ္ေျမျဖစ္သျဖင့္ ပတ္၀န္းက်င္တစ္ခြင္လံုးမွာ စိမ္းစိုလန္းဆန္းလ်က္။ ပင္လယ္ျပင္ၾကီးကို အမွီျပဳျပီး ၀မ္းစာရွာၾကရရွာေသာ မိသားစုမ်ား၏ ကေလးမ်ားအတြက္ ေက်ာင္းမ်ားကို ကိုယ္ထူကိုယ္ထ ဖြင့္လွစ္ထားၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ မိုးဦးရာသီတြင္ ရက္တို ဆရာအတတ္ပညာေရးသင္တန္းကို ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အစြန္အဖ်ား နယ္ေျမတစ္ခုတြင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္ခြင့္ရရွိခဲ့သည္။ ျမန္မာျပည္တြင္း အေျခခံပညာ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ေက်ာင္းဆရာတာ၀န္ကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးသူမ်ား အပါအ၀င္ အသက္အရြယ္မ်ဳိးစံု ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမမ်ား စုစုေပါင္း ၆၀ ဦးခန္႔ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ကေလးဖြံ႕ျဖိဳးမႈပညာ၊ ၪဏ္ရည္အေထြေထြ စြမ္းရည္အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ကေလးဗဟိုျပဳ စာသင္ၾကားနည္းမ်ား၊ အႏုရသပညာေရး၊ သင္ရိုးညႊန္း တမ္းပညာႏွင့္ ပညာေရးစီမံခန္႔ခြဲမႈတုိ႔ကို ဦးစားေပးေဆြးေႏြးျဖစ္ခဲ့သည္။ က်ယ္ျပန္႔၊ မွ်တေသာ ေက်ာင္းသင္ရိုးညႊန္းတမ္း တစ္စံုကို လိုအပ္ေနသည့္ ယင္းေဒသတြင္ ဤကဲ့သို႔ေသာ သင္တန္းမ်ဳိး၊ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ဳိး ယခင္က မရွိခဲ့ေသးပါ။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ သင္တန္း နည္းျပဆရာ ဆရာမမ်ားႏွင့္ သင္တန္းသူ၊ သင္တန္းသား ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားအတြက္ လြန္စြာအားရ ေက်နပ္ဖြယ္ရာ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ စုေပါင္း ေဆြးေႏြးေလ့လာျခင္းျဖင့္ အားလံုးအတြက္ ပညာေရး အေတြးအျမင္သစ္မ်ား၊ အက်င့္အၾကံသစ္မ်ား ရရွိခြင့္ကို ဖန္တီးႏုိင္ခဲ့ၾကျပန္သည္။

ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း

သင္တန္း၏ အေရးၾကီးေသာ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုလည္းျဖစ္၊ ေရရွည္လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုအေနျဖင့္လည္းရွိေနမည့္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း ပညာေခါင္းစဥ္ကို ေဆြးေႏြးၾကရာ၀ယ္ ျမန္မာ့ပညာေရး ရႈခင္းမွ ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့ေလေသာ ေခါင္းစဥ္တစ္ခုကို ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့ၾကေတာ့၏။ က်ယ္ျပန္႔၊ မွ်တေသာ သင္ရုိးညႊန္းတမ္းကို မည္သို႔တည္ေဆာက္ၾကပါမည္နည္း။ ဘက္စံုပညာေရးဟူသည္ အဘယ္နည္း။ ပညာ၊ ပညာေရး၊ ေက်ာင္းပညာေရး၊ မူလတန္းပညာေရး စသည္တို႔၏ အဓိပၸါယ္တို႔ကို ဖြင့္ဆိုျခင္းျဖင့္ စတင္ေဆြးေႏြးရေတာ့သည္။ အေျခခံပညာေရး၏ ရည္မွန္းခ်က္ကို ရွင္းလင္းရေတာ့၏။

ဘာသာရပ္မ်ားဖြဲ႔စည္းပံုႏွင့္ ၂၁ ရာစု အတြက္ အေျခခံပညာသင္ရိုးညႊန္းတမ္းဖြဲ႔စည္းမႈကိုေဆြးေႏြးၾကစဥ္ သင္တန္းနည္းျပဆရာမွ အမွတ္မထင္ ေမးခြန္းတစ္ခုကို ေကာက္ခါငင္ခါ ေမးျမန္းေလသည္။
“အခုဒီသင္တန္းကို တက္ေရာက္လာၾကတဲ့ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားထဲက ျပည္သူ႔နီတိဘာသာရပ္ကို အေျခခံပညာ ေက်ာင္းေနတုန္းက သင္ယူခဲ့ဖူးတဲ့ ဆရာဆရာမမ်ား ေခတၱမတ္တပ္ ရပ္ေပးၾကပါ”
အားလံုးတဒဂၤမွ် တိတ္ဆိတ္ျငိမ္သက္ သြားၾကေလသည္။ ေတြေ၀စဥ္းစားေနၾကပံုကို ျမင္လုိက္ရျပန္သည္။ ထို႔ေနာက္ အသက္ၾကီးၾကီး ဆရာဆရာမၾကီး ၇ ဦးခန္႔ ျဖည္းညင္းစြာ မတ္တပ္ရပ္လာၾကသည္။ သင္တန္းဆရာအေနျဖင့္ ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးေနသူမွ တစ္ခန္းလံုးကို ေစ့ငုစြာ သံုးသပ္ၾကည့္မိသည္။ ဆရာဆရာမ ၆၀ ဦးခန္႔မွ အသက္ ၆၀ ၀န္းက်င္ခန္႔ ၇ ဦးသာမတ္တပ္ထရပ္သည္မဟုတ္ပါလား။ သူတို႔မ်က္ႏွာမ်ားေပၚတြင္ ေဆြးေျမ့ လြမ္းဆြတ္ ေနၾကဟန္ ရွိသည္။ က်န္ရွိေနေသာ ဆရာဆရာမ ၅၀ ေက်ာ္မွာ မတ္တပ္ရပ္ျပသူ ဆရာဆရာမၾကီးတို႔ကို ေငးေမာရင္း တစ္စံုတစ္ရာကို ကုိယ္စီ စဥ္းစားေနၾကပံု ေပၚလြင္ေနသည္။

အခ်ိန္လည္းေစ့ေတာ့မည္ျဖစ္သျဖင့္ သင္တန္းဆရာမွအားလံုးကို ဤသို႔ဆက္ေျပာခဲ့ေလသည္။
“ထုိင္ေနၾကတဲ့ ဆရာဆရာမမ်ားဟာ အသက္အရြယ္အားျဖင့္ ၂၀ ေက်ာ္၊ ၃၀ ေက်ာ္၊ ၄၀ ေက်ာ္၊ ၅၀ ေက်ာ္ေတြ အမ်ားစုျဖစ္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အားလံုးလည္းပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံပညာေရးကို ျဖတ္သန္းခဲ့ဖူးသူေတြခ်ည္းျဖစ္တယ္။ အခုေတာ့ျဖင့္ ကံအားေလွ်ာ္စြာ၊ ကံေကာင္းစြာနဲ႔ ဒီေနရာေလးမွာ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားအေနနဲ႔ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ ရရွိေနၾကတယ္။ ဒီေန႔ေတာ့ သင္တန္းခ်ိန္ ေစ့ေတာ့မွာမို႔လို႔ အိမ္စာအေနနဲ႔ ေပးလိုက္ခ်င္ပါတယ္။ ထိုင္ေနတဲ့ ဆရာဆရာမမ်ားအေနနဲ႔ ဘာျဖစ္လုိ႔မ်ား ျပည္သူ႔နီတိဘာသာရပ္ကို အေျခခံပညာ ေက်ာင္းသားဘ၀မွာ သင္ယူေလ့လာခြင့္ မရရွိခဲ့ၾကတာလဲဆိုတာ အေျဖရွာလာၾကဖို႔ပါ။”
တီးတိုး ေဆြးေႏြးသံမ်ား ေပၚထြက္လာခဲ့၏။

သင္တန္း နည္းျပဆရာမွ ဆက္ေျပာခဲ့သည္။

“ေလးစားထုိက္တဲ့ က်ေနာ့္တို႔ရဲ႕ ၀ါရင့္ဆရာဆရာမၾကီးမ်ားကိုလညး္ အကူအညီတစ္ခု ေတာင္းပါရေစ။ က်ေနာ္တို႔ကို စာသင္ၾကားေပးခဲ့တာေတြအတြက္ ေက်းဇူးစကားဆိုပါရေစ။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ က်ေနာ္အပါအ၀င္ ဒီခန္းမထဲမွာ ထိုင္ေနၾကတဲ့ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားဟာ ျပည္သူ႔နီတိဘာသာရပ္ကို အေျခခံပညာ ေက်ာင္းသားဘ၀မွာ သင္ယူေလ့လာခြင့္ မရရွိခဲ့တာ ေသခ်ာတယ္။ အဲဒီအတြက္ လြန္ခဲ့ေသာ အႏွစ္ ၄၀ ေက်ာ္ တစ္ေခတ္တစ္ခါက ဆရာဆရာမၾကီး သင္ယူေလ့လာခြင့္ ရရွိခဲ့တဲ့ ျပည္သူ႔နီတိ ဘာသာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မနက္ျဖန္ခါ ျပန္လည္ေျပာျပေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီေန႔ေတာ့ ဒီေလာက္နဲ႔ ရပ္နားၾကရေအာင္ပါ။ အားလံုး မဂၤလာပါ”

+++++

သင္တန္းေနာက္တစ္ရက္တြင္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းပညာ အခ်ိန္စလွ်င္စျခင္း ဆရာငယ္တစ္ဦးမွ စတင္ေျပာဆိုလိုက္ေလသည္။ ဤျမိဳ႕ေလးတြင္ သခ်ၤာဆရာတစ္ဆူျဖစ္ေလသူ ဆရာေမာင္ခင္ေဇာ္ျဖစ္သည္။
“မေန႔က ဆရာခုိင္းလိုက္တဲ့ အိမ္စာကို စဥ္းစားလိုက္တာ အေျဖလည္းမရဘူး။ အိပ္လို႔လည္း မေပ်ာ္ဘူး။ စာေတြသိပ္မသင္ခဲ့ရေတာ့ က်ေနာ္တို႔ စာသိပ္မက်က္ခဲ့ရလို႔ ကံအေတာ္ေကာင္းခဲ့တယ္လို႔ေတာ့ စဥ္းစားမိ ပါတယ္။”

အားလံုး ျပံဳးစိစိ ျဖစ္ကုန္ၾကသည္။ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္တြင္ထုိင္ေနေသာ အစအေနာက္သန္သည့္ ဆရာမ ေမကံ့ေကာ္မွ ဆရာေမာင္ခင္ေဇာ္ ဖက္သို႔ လက္ညိဳးထိုးျပီး ေျပာလုိက္ေလသည္။
“ဆရာခင္ေဇာ္ရဲ႕ အဖိုး ပိႆာခ်ိန္နဲ႔ ေရာင္းစားလိုက္တာ ျပည္သူ႔နီတိစာအုပ္ကုန္သြားလို႔ က်မတို႔ေခတ္မွာ ဆက္မသင္ရတာ ျဖစ္မယ္။ အခုလည္း သူ႔အဖိုး အက်င့္အတုိင္းပဲ”
တစ္ခန္းလံုး တ၀ါး၀ါး ပြဲက်သြားေတာ့၏။

အျမဲအတည္ေနတတ္သူ ဆရာဦးလွေဆာင္မွ မ်က္မွန္တစ္ခ်က္ပင့္ျပီး ေတြးေတြးဆဆေျပာ၏။ “ဒါဟာ ရက္စက္မႈတစ္ခုပဲလား ဆရာသိန္းႏိုင္။ အျမဲလိုလို ၾကားေနခဲ့ရတာကေတာ့ ဘက္စံုပညာေရးဆိုလားပဲ။ က်ေနာ္မေန႔ညက တစ္ညလံုးစဥ္းစားတယ္။ အခု အသက္ ၅၀ နားနီးေနျပီ။ သို႔ေပမယ့္ အေျခခံပညာေရးကတည္းက မရလိုက္တဲ့ဟာ၊ မသင္ခဲ့ရတာနဲ႔ အသိပညာ ခၽြတ္ယြင္းခ်က္ေတြနဲ႔ ရွင္သန္ေနခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြကို ႏွေမ်ာသလိုပဲဗ်ာ”

စိတ္ဆတ္သည့္ ေက်ာင္းဆရာဦးတိတ္က လက္သီးလက္ေမာင္းတန္းလ်က္ ေဒါသတၾကီး ၀င္ေရာက္ ေဆြးေႏြးျပန္သည္။ “ဘာသာရပ္ၾကီး တစ္ခုလံုးကို ျဖဳတ္ပစ္လုိက္ၾကတာေနာ္။ မ်ဳိးဆက္ ၄ ခုေလာက္ေတာင္ရွိေနျပီ။ ေနာက္ပိုင္းႏွစ္ေတြမွာလည္း ျပန္ထည့္ဖို႔ကို မစဥ္းစားခဲ့ၾကဘူး။ အခုထက္ထိ ျဖဳတ္ထားၾကတုန္း။ ဒါဟာ ပညာေရးဆိုင္ရာ ရက္စက္မႈပါ။ တာ၀န္မဲ့မႈလည္းျဖစ္တယ္။ အခုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ေက်ာင္းဆရာ ျပန္လုပ္ၾကေပမယ့္လည္း ကိုယ္ကမသင္ခဲ့ရတဲ့အတြက္ ဘယ္လိုျပန္သင္ေပးႏုိင္မွာလဲ။”
အားလံုးျပန္ျငိမ္က်သြားျပန္ေလသည္။ နည္းျပဆရာျဖစ္သူမွ ၀ါရင့္ဆရာဆရာမၾကီးမ်ားဖက္သို႔လွည့္ျပီး ေဆြးေႏြးေပးရန္ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့သည္။

“အခုလို အျမင္ေတြကို တင္ျပေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အေျခခံပညာေရးမွာကတည္းက ျပည္သူ႔နီတိ ဘာသာရပ္ကို သင္ယူခြင့္ရရွိ ခဲ့ၾကတဲ့ ဆရာဆရာမၾကီးမ်ားမွ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို ေ၀မွ်ေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ဆရာဆရာမၾကီးတို႔ ငယ္စဥ္ မူလတန္း၊ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္းေက်ာင္းသား ဘ၀တုန္းက ပညာေရး အေျခအေနကို အားလံုးလည္း သိခ်င္ေနၾကပါတယ္”

ျပည္နယ္အဆင့္မွာ ပညာေရးမွဴးလုပ္ခဲ့ဖူးသူ အသက္ ၆၈ ႏွစ္ရွိျပီျဖစ္တဲ့ ဆရာၾကီး ႏုိင္ပညာမြန္မွ မတ္တပ္ရပ္ျပီး အားလံုးျမင္ႏုိင္ေစရန္ စာအုပ္ငယ္တစ္အုပ္ကို ေျမႇာက္ျပလုိက္သည္။ သင္တန္းသူသင္တန္းသားမ်ားႏွင့္ နည္းျပဆရာမ်ားမွာ ဆရာၾကီးကိုင္ထားသည့္ စာအုပ္ငယ္ကို စိတ္၀င္တစား ေမာ့ၾကည့္ေနၾကသည္။ ပိန္ပိန္ပါးပါး အျငိမ္းစား ျမန္မာ့ပညာေရးသမားၾကီးဆီမွာ ရင္ဖြင့္ေျပာျပစရာ တစ္ခုမဟုတ္ တစ္ခု အျမဲပင္ ရွိေနတတ္ေလသည္။

“အဟမ္း... အားလံုးကို ေလးစားပါတယ္။ က်ေနာ္ျပည္နယ္ပညာေရးမွဴး လုပ္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြတေလွ်ာက္လံုးမွာ ျမိဳသိပ္ထားခဲ့ရတဲ့ အရာတစ္ခုကို ဒီကေန႔ေတာ့ ေျပာျပပါမယ္။ ဒါဟာ အေျခခံပညာဦးစီးမွာ ေဆြးေႏြးခဲ့ဖူးတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ စာသင္ခန္းေတြအထိ ျပန္မေရာက္ခဲ့ တာကေတာ့ အင္မတန္မွ ၀မ္းနည္းစရာပါ။ အခုက်ေနာ္ကိုင္ထားတဲ့ စာအုပ္ေလးရဲ႕နာမည္က - ျပည္သူ႔နီတိ - ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်ေနာ့္ရဲ႕ အိမ္က စာအုပ္ေသတၱာေလးမွာ သိမ္းဆည္းထားခဲ့တာပါ။ အႏွစ္ ၅၀ နီးပါးရွိေနျပီ။ က်ေနာ္ အေျခခံပညာေက်ာင္းသားဘ၀က သင္ယူခဲ့ရတဲ့ ျပဌာန္းစာအုပ္ေလးလည္းျဖစ္တယ္။ စာေပဗိမာန္ ပံုႏွိပ္တုိက္က ၁၉၅၆ ခုႏွစ္မွာ ဒုတိယအၾကိမ္ ထုတ္ထားတဲ့ဟာပါ။ ေနာက္ဆံုးထုတ္ေ၀ခဲ့တာလည္း ျဖစ္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေခတ္တုန္းက သတၱမတန္းကေန ဧကာဒသမတန္းအထိ ေလ့လာခဲ့ရတယ္။”

ထုိင္ျပီး ေငးေမာ နားေထာင္ေနသူတို႔အၾကား လႈပ္လႈပ္ရွားရွား ျဖစ္သြားၾကသည္။ ကၽြတ္စီကၽြတ္စီျဖင့္ ေဆြးေႏြးသံအခ်ဳိ႕ ေပၚထြက္လာျပန္သည္။

“ေက်ာင္းဆရာလုပ္လာတာ အႏွစ္ ၂၀ နီးပါးေတာင္ရွိေနပါျပီ။ တစ္ခါမွ ဒီစာအုပ္ကို မေတြ႔ခဲ့ဖူးဘူး။” နယ္ေျမတြင္းရွိ ေက်ာင္းအားလံုး၏ လူမႈေရး ဘာသာရပ္မွဴးျဖစ္သူ ဆရာေျမမွ ေျပာလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။
“အဲဒီ ျပည္သူ႔နီတိစာအုပ္မွာ ဘာေတြေရးထားသလဲ သိခ်င္ပါတယ္။” တစ္ခုခုကို သိခ်င္တိုင္း မ်ဳိသိပ္မထားတတ္ပဲ ခ်က္ျခင္းေမးတတ္သူ သမိုင္းဆရာမေဒၚ မိုးသီတာျပည့္မွ သိခ်င္ေဇာၾကီးစြာႏွင့္ ေမးျမန္းေလေတာ့သည္။ အားလံုးမွာလည္း သိခ်င္ေနၾကသည္မဟုတ္လား။

ဆရာၾကီးႏိုင္ပညာမြန္မွ ဆက္ေျပာျပေနခဲ့ေလသည္။
“စာမ်က္ႏွာ ၁၄၀ နီးပါးရွိတဲ့ ဒီစာအုပ္ဟာ အေျခခံပညာအထက္တန္းဆင့္အတြက္ ျပဌာန္းခဲ့တာပါ။ အခန္း ၁၃ ခန္း ပါရွိပါတယ္။ အဲဒီအခန္းေခါင္းစဥ္ေတြကို ေျပာျပေပးပါမယ္။
အခန္း (၁) ျပည္သူ႔နီတိ အဓိပၸါယ္ႏွင့္ အေျခခံသေဘာ
အခန္း(၂) ေပါင္းသင္းဆက္ဆံမႈႏွင့္ လူ႔အစည္းအရံုး
အခန္း (၃) ႏုိင္ငံသားႏွင့္ သူ၏ အရည္အခ်င္းမ်ား
အခန္း (၄) ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေသာ သေဘာတရားမ်ား
အခန္း (၅) ႏုိင္ငံသား၏တာ၀န္ ၀တၱရားမ်ား
အခန္း (၆) ႏိုင္ငံသား၏ အခြင့္အေရးမ်ား
အခန္း (၇) ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ အစိုးရ
အခန္း (၈) ႏိုင္ငံအစိုးရတို႔ တာ၀န္မ်ား
အခန္း (၉) ႏုိင္ငံေတာ္၏ အေျခခံမူမ်ား
အခန္း (၁၀) ႏုိင္ငံေတာ္ ဖြဲ႔စည္းပံု
အခန္း (၁၁) ႏိုင္ငံေတာ္သမတႏွင့္ ပါလီမန္
အခန္း (၁၂) ျပည္ေထာင္စု အစိုးရ
အခန္း (၁၃)လြတ္လပ္ေရး ေက်ညာစာတမ္း

ဒီေခါင္းစဥ္ေတြကို က်ေနာ္တို႔ အေသအခ်ာဖတ္ရႈေလ့လာျပီး စာသင္ခန္းေတြမွာ ေဆြးေႏြးခြင့္လည္း ရရွိပါတယ္။ အဲဒီေခတ္က ႏုိင္ငံေရးနဲ႔လည္း ဆက္စပ္ျပီးေတာ့ စာသင္ခန္းတြင္းမွာ ေဆြးေႏြးၾကေသးတယ္။ ဥပမာ ဖြဲ႔စည္းပံုက မမွ်တေသးတာေတြ၊ ဘက္လိုက္ထားတာေတြ။ ေနာက္ျပီးေတာ့ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြ၊ ဒါေတြကို အထက္တန္းအဆင့္ စာသင္ခန္းေတြမွာ ေဆြးေႏြးဖလွယ္ၾကတယ္။ မတူတဲ့အျမင္ေတြကိုလည္း တေလးတစား နားေထာင္ၾကရတယ္။”

“ဟင္.. အဲဒီေခါင္းစဥ္ေတြ ႏုိင္ငံေရးေခါင္းစဥ္ေတြလိုပဲ။ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ဘာဆုိင္လို႔လဲ။ ပ်င္းစရာၾကီးေတြ။ ဘာျဖစ္လို႔ သင္ခဲ့ရတာလဲဆရာၾကီး။ ပညာေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဘာဆို္င္လို႔တုန္း”
ပညာေရးႏွင့္ မသက္ဆိုင္သည္မ်ားကို အခ်ိန္ကုန္ခံျပီး ေဆြးေႏြးေနသည္ဟု ထင္ျမင္ယူထားေသာ ဆရာမ ေဒၚနီနီမွ သည္းမခံႏို္င္သည့္ မ်က္ႏွာထားႏွင့္ ေမးျမန္းလို္က္သည္။ ခန္းမထဲမွ အခ်ဳိ႕ မွာ ဇေ၀ဇ၀ါမ်က္ႏွာမ်ားႏွင့္။ သူတို႔ျဖတ္သန္း လာခဲ့သည့္ ပညာေရးခရီးလမ္းတြင္ တစ္ခါမွ မၾကားခဲ့ဘူးေသာ ေခါင္းစဥ္မ်ားျဖစ္ေန၍လည္း သံသယစိတ္တို႔ ရွိသည္မွာ ေပၚလြင္ေနသည္။ အခ်ဳိ႔မွာ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကေသာ မ်က္ႏွာမ်ားကို ဖံုးဖိမရ။ အခ်ဳိ႕လည္း နည္းျပဆရာဖက္သို႔ ကြက္ၾကည့္ကြက္ၾကည့္ လုပ္ေနၾကသည္။

အျငိမ္းစား အထက္တန္းေက်ာင္းအုပ္ဆရာၾကီးတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးဘေအာင္မွ မတ္တပ္ရပ္လိုက္ျပီး ဆရာၾကီး ႏိုင္ပညာမြန္ထံမွ ရွင္းျပခြင့္ ေတာင္းခံလိုက္သည္။
“ဆရာၾကီး ေခတၱနားပါခင္ဗ်ား၊ က်ေနာ့္ကို ဆက္ရွင္းျပခြင့္ျပဳေစလိုပါတယ္။ က်ေနာ္လည္းပဲ တစ္သက္လံုးျမိဳသိပ္ ခံစားခဲ့ရသူပါ။ တရား၀င္ဖြင့္ေျပာျပခြင့္လည္း မရွိခဲ့ဘူး။ အခုေတာ့ ဒီေနရာေလးမွာ က်ေနာ္တို႔ ဘ၀ရဲ႕ ဆည္းဆာခ်ိန္မွာ ကံၾကံဳလို႔ဆံုဆည္းၾကရတဲ့ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ ပညာေရးသမားငယ္မ်ားကို အျမင္ ရွင္းျပခြင့္ျပဳေစခ်င္တယ္။”

အားလံုးမွ ဆရာၾကီး ဦးဘေအာင္ ဆက္ေျပာမည့္စကားတို႔ကို ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနၾကသည္။ ျဖည္းညွင္းခ်ဳိသာစြာ ေျပာဆိုတတ္သည့္ ဆရာၾကီးမွာ တစ္ျမိဳ႕လံုးက ေလးစားရသူတစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ နီးပါး ပညာေရး၀န္ထမ္းဘ၀ကို ျဖတ္သန္းခဲ့သူပီသစြာ ပညာေရးအေပၚ သံေယာဇဥ္ၾကီးလြန္းလွသည္။
“တကယ္ေတာ့ ျပည္သူ႔နီတိဘာသာရပ္နဲ႔ ဒီေခါင္းစဥ္ေတြဟာ သိပ္ကို အေရးၾကီးလြန္းပါတယ္။ ပညာေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးဟာ ခြဲျခားဖယ္ထုတ္ ထားလို႔မရပါဘူး။ ပညာေရးသည္ပင္လွ်င္ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္သလို၊ ႏုိင္ငံေရးဟာလည္း ပညာေရးႏွင့္ တန္ဆာဆင္ႏိုင္မွသာလွ်င္ တင့္တယ္ပါ တယ္။ ေလးနက္မႈကို ရရွိႏုိင္ပါတယ္။ သိသင့္သိအပ္ေသာ ေခါင္းစဥ္မ်ားျဖစ္လို႔ ျပည္သူ႔နီတိဘာသာရပ္ကို သင္ယူဖူးမွသာလွ်င္ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ရက်ဳိးနပ္ပါမယ္။ အသက္ရွင္ ေနထိုင္ရက်ဳိးနပ္ပါတယ္။ သာမန္သိရံုမွ်နဲ႔လည္း မလံုေလာက္ေသးျပန္ဘူး။ လက္ေတြ႔ဘ၀ထဲမွာ ျပန္လည္ အသံုးခ်ဖို႔လည္း ေလ့လာခဲ့ၾကတယ္။ ပညာရွိၾကီးေတြမိန္႔ဆိုခဲ့တယ္။ သူ႔အလိုအေလွ်ာက္ေတာ့ လူငယ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံ့သားေကာင္းေတြ ျဖစ္မလာႏုိင္ဘူးတဲ့။ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးမွသာ၊ အသိပညာႏွင့္ အက်င့္အၾကံတို႔ကို ရရွိမယ္။ တာ၀န္သိမယ္။ အခြင့္အေရးတို႔၊ ရပိုင္ခြင့္တို႔ကို ေလးစားလိုက္နာမယ္။ မိမိနဲ႔ သူတစ္ပါး အက်ဳိးကို မွ်တစြာ သယ္ပိုးလိုမယ္။ ရပ္က်ဳိးရြာက်ဳိး၊ တုိုင္းက်ဳိးျပည္ျပဳ လုပ္ရပ္ေတြအေပၚမွာ တန္ဖိုးထားႏိုင္မယ္။ ပါ၀င္ေဆာင္ ရြက္လိုစိတ္ျဖစ္ေပၚမယ္။ တနည္းအားျဖင့္လည္း ႏုိင္ငံသား ပညာေရးလုိ႔ ေခၚဆိုၾကတဲ့ ဒီပညာရပ္ကို သင္ၾကားထားမွသာလွ်င္ ေလးနက္တဲ့ တန္ဖိုးရွိတဲ့၊ အသိပညာရွိတဲ့ ႏုိင္ငံသားေတြျဖစ္လာၾကမယ္။ ”

“ဘာျဖစ္လို႔ အေျခခံပညာေရးမွာကတည္းက ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရမွာလဲ။ အျခားသင္ယူစရာေတြက တပံုတပင္ၾကီး။ လက္ရွိသင္ရိုးကိုတင္ မနည္းကုန္ေအာင္သင္ေပးေနရတယ္။” ဆရာသီဟမွ အထြန္႔တက္ ေမးျမန္းလာသည္။

ျမန္မာႏို္င္ငံစာစစ္အဖြဲ႔တြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးသူ အျငိမ္းစားဆရာမၾကီး ေဒၚတင္တင္၀င္းက ေျဖၾကားေပးရန္ သင္တန္းနည္းျပ ဆရာေလးမွ ေမတၱာရပ္ခံလိုက္သည္။ မဆိုင္းမတြပင္ ဆရာမၾကီးမွ ထရပ္လုိက္ျပီး ၾကည္လင္ခန္႔ျငားေသာ မ်က္ႏွာတြင္ အျပံဳးပန္းဆင္၍ ေျဖၾကားေပးခဲ့သည္။

“ငယ္ရြယ္ႏုပ်ဳိတဲ့ စိတ္ႏွလံုးေတြကိုသာလွ်င္ ပံုေဖာ္ထုဆစ္ရတာ လြယ္ကူပါတယ္။ ဖေယာင္သားေလးေတြလို လိုလားအပ္တဲ့ စိတ္အေျခခံ ယဥ္ေက်းမႈကို ေလ့က်င့္ေပးရလြယ္တယ္။ ၾကီးမွဆို သိပ္ခက္သြားျပီ။ ျပည္သူ႔နီတိပညာရပ္ဟာ ဘ၀ထဲကို ေရာက္ဖို႔လိုအပ္တယ္။ ကေလးတုိင္း၊ လူၾကီးတုိင္း၊ ႏိုင္ငံသားတုိင္းရဲ႕ ရင္ဘတ္ထဲမွာ ပါသြားဖို႔လိုအပ္တယ္။ ဒီမိုကေရစီယဥ္ေက်းမႈေပၚထြန္းဖို႔၊ ဒီမိုကေရစီစနစ္ တည္ေဆာက္ဖို႔ဆိုတာ အဲဒီနီတိေတြျပည့္ေနတဲ့ ရင္ဘတ္ေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ရမွာျဖစ္လို႔ပါပဲ။”

“ဆရာမၾကီး ဥပမာေလး တစ္ခုေလာက္ေပးပါ” ဆရာမၾကီးမွာ ဥပမာ၊ ဥပေမယ်တို႔ျဖင့္ စကားေျပာေကာင္းသူ ျဖစ္သည္ကို သိထားသည့္ တပည့္ေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္သူ ဆရာမေဒၚလင္းလင္းျဖဴမွ ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။

“ဟုတ္ကဲ့ပါ။ ေျပာျပပါမယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ မွန္ကန္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းမႈကို သိဖို႔လိုအပ္တယ္။ ပကတိအရွိတရားေတြကို နားလည္ထားၾကရမယ္။ အဲဒါနဲ႔လည္းမျပီးေသးဘူး။ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုႏုိင္တဲ့ ႏို္င္ငံသားေတြျဖစ္လာဖို႔၊ ေလးစားစြာ နားေထာင္တတ္တဲ့သူေတြျဖစ္လာဖို႔က လုိအပ္ျပန္တယ္။ အဲဒါမွသာ အက်ဳိးရွိတဲ့ ေဆြးေႏြး၀ိုင္းျဖစ္မယ္။ အက်ဳိးရွိတဲ့ လုပ္ရပ္ရလာမယ္။ စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္ႏုိင္မယ္။”
“ဒီပညာရပ္ကို မသင္ယူခဲ့ရေပမယ့္လည္း က်မတို႔ အခုလိုစုေပါင္းျပီး လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ၾကတာပဲ မဟုတ္ဘူးလား ဆရာမၾကီး” သင္တန္းသူတစ္ဦးျဖစ္သူ ဆရာမ ႏု၀ါေအာင္မွ ေမးျမန္းျပန္သည္။ အသံအခ်ဳိ႕ ေပၚထြက္လာျပန္သည္။ မ်က္ႏွာအခ်ဳိ႕မွာ ျပံဳးစစႏွင့္။

သင္တန္းနည္းျပဆရာေလးမွာ နယ္ေျမေနာက္ခံကို ၾကိဳတင္ေလ့လာထားသျဖင့္ သိထားႏွင့္သည္။ ေက်ာင္းစုစုေပါင္း ဆယ္ဂဏန္းမွ် သာရွိသည့္ ဤျမိဳ႕ေလးတြင္ ေက်ာင္းတို႔ကို အားလံုး မစုစည္းႏိုင္ေသး။ ပညာေရးေခါင္းေဆာင္ ဆရာဆရာမမ်ား အခ်င္းခ်င္းပင္လွ်င္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ျပီး ေဆြးေႏြးေျပာဆိုရန္ ၀န္ေလးေနၾကဆဲ။ စည္းလံုးညီညြတ္မႈဆိုသည္ကို မတည္ေဆာက္တတ္ၾကေသး။ ထို႔အတြက္ စုေပါင္းျပီးလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ၾကသည္ဟု ေဒၚႏု၀ါေအာင္မွ ေျပာသည္ကို အားလံုးမွ လက္မခံသည့္ သေဘာျဖင့္ ျပံဳးစစ ျဖစ္ၾကျခင္းပင္။ သူမကိုယ္တိုင္လည္း က်န္သူမ်ားကို ၾကည့္ျပီး ခစ္ကနဲ အသံထြက္ေအာင္ ရယ္ေမာမိလိုက္သည္။ သူမ ေျပာတာ ေလာၾကီးသြားသည္ကို ေနာင္တရခ်င္ခ်င္။ ဆရာဆရာမအမ်ားစုမွာ ျပည္သူနီတိကို မသင္ယူခဲ့ၾကရသျဖင့္ သူမတို႔နယ္ေျမတြင္း စည္းလံုးညီညြတ္မႈကို မတည္ေဆာက္ႏုိင္ျခင္း ျဖစ္တန္ရာသည္ဟူ၍လည္း ဆက္လက္ေတြးေတာေနေတာ့သည္။

အျငိမ္းစားျပည္နယ္ ပညာေရးမွဴးဆရာၾကီး ႏုိင္ပညာမြန္မွ အတြင္းစာမ်က္ႏွာအခ်ဳိ႕ကို လွန္ျပရင္း ထပ္မံ၀င္ေရာက္ ေဆြးေႏြးသည္။

“ျပည္သူ႔နီတိ ဘာသာရပ္ဟာ တုိင္းသူျပည္သား တစ္ဦးအေနနဲ႔ တုိင္းသူျပည္သားေကာင္းျဖစ္လာဖို႔ရာ ႏို္င္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီးပြားေရးစနစ္ စတဲ့ဟာေတြမွာ တတ္သိလိမၼာေအာင္ အုတ္ျမစ္ခ်ေပးေသာ အဓိပၸါယ္ရွိပါတယ္။ မတူညီတဲ့ႏိုင္ငံေရးစနစ္ေတြအေၾကာင္း - ဥပမာ အရင္းရွင္စနစ္၊ ကြန္ျမဴနစ္စနစ္၊ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္နဲ႔ မူ၀ါဒေတြကို သိနားလည္လာမယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္အမ်ဳိးမ်ဳိးအေၾကာင္း၊ ေဒသႏၱရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးတို႔ကို သိျမင္လာမယ္။ ေဟာဒီမွာ စာမ်က္ႏွာ ၁၃ မွာ စာသင္ခန္းတြင္း ေလ့က်င့္ရန္ ေမးခြန္းေတြထဲက နံပါတ္ ၈ ေမးခြန္းကို ဖတ္ျပပါမယ္။ - ဒီမုိကေရစီ၏ လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္မႈသည္ ျပည္သူ၊ ျပည္သားမ်ား၏ အသိတရားႏွင့္ အလုပ္တရားမ်ားအေပၚတြင္ တည္ရွိ၏-ဆိုေသာ စကား၏ အမွားအမွန္ကို ေ၀ဖန္ျပပါ-ဆိုျပီးပါတယ္။ အဲဒီလုိေမးခြန္းမ်ဳိးကို ၀ိုင္း၀န္းေဆြးေႏြး ၾကရတယ္။”

“မူလတန္းကတည္းက သင္ေပးလို႔ မရဘူးလားဆရာၾကီး” သခ်ၤာဆရာဦးခင္ေဇာ္မွ ေမးျမန္းျပန္သည္။
ဆရာၾကီးမွ ကိုယ္ကို ကိုင္းညြတ္လိုက္ျပီး “သိပ္ကို ေကာင္းတဲ့ေမးခြန္းပါ။ ပညာေရးရဲ႕ အဆင့္တိုင္းမွာကို သင့္ေတာ္ကိုက္ညီတဲ့ပံုစံနဲ႔ ေလ့က်င့္ေပးၾကရတယ္။ မူလတန္းမွာကတည္းကကို ျပည္သူ႔နီတိ ဘာသာရပ္ဟာ စတင္ပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြကို ဆက္ဆံေရး၊ အေျပာအဆို၊ အမူအယာ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးတာကေန စတင္ရပါတယ္။” ဟုရွင္းျပ၏။

သင္တန္းကို စီစဥ္သူတစ္ဦးျဖစ္သူ အာက်န္ဆြန္မွ သူ၏ထုိင္းႏို္င္ငံပညာေရး အေတြ႕အၾကံဳတို႔ကို ေ၀မွ်ေပးသည္။ “ယဥ္ေက်းမႈ၊ စာရိတၱနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကိုသိဖို႔ရယ္၊ စီးပြားေရးအေျခခံကုိသိဖို႔အတြက္ကို မူလတန္းကတည္းက သင္ရိုးညႊန္းတမ္းနဲ႔ စနစ္တက် တည္ေဆာက္ ထားတယ္။ ၄ ႏွစ္တၾကိမ္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းကို ေျပာင္းတိုင္းလည္း မြမ္းမံတယ္။ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ၾကတယ္။ စနစ္ေတြကို ေလ့လာခြင့္ရရွိတယ္။”

အိႏ္ၵိယႏိုင္ငံႏွင့္ အျခားေသာ ဒီမိုကေရစီတုိင္းျပည္မ်ား၏ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းတို႔ကို ေလ့လာထားသူ ဆရာၾကီးဦး ေဇာ္မင္းမွ ၀င္ေဆြးေႏြးျပန္သည္။

“ဒီမိုကေရစီတိုင္းျပည္တိုင္းမွာ တူညီတဲ့အခ်က္တစ္ခုရွိတယ္။ သူတို႔ပညာေရးဟာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ႏို္င္ဖို႔ကို အဓိကထား ျပင္ဆင္ေပးတာပါ။ ႏိုးၾကားတက္ၾကြတဲ့ႏိုင္ငံသားျဖစ္လာဖို႔ကို ေမွ်ာ္လင့္ၾကတယ္။ ဒါမွလည္း ရပ္ရြာအက်ဳိးကို တာ၀န္ယူလိုစိတ္နဲ႔ တက္တက္ၾကြၾကြ သယ္ပိုးၾကမယ္ေလ။ ေနာက္ျပီးေတာ့ အခြင့္အေရးကို သိနားလည္ျပီး ကိုယ္ခ်င္းစာတရားထားတတ္ဖို႔ သင္ေပးၾကတယ္။ အတန္းၾကီးလာတဲ့အခါမွာေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၅၀ က ျမန္မာျပည္မွာ သံုးခဲ့ဖူးတဲ့ ျပည္သူနီတိ (အထက္တန္းဆင့္) ဘာသာရပ္မွာပါတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သင္ၾကားေပးၾကတာေပါ့။”

အေတြ႔အၾကံဳရွိသူ ၀ါရင့္ဆရာဆရာမၾကီး၏ ျဖတ္သန္းမႈကို ေလ့လာခြင့္ရရွိသည္မွာ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ပါ။ သို႔ေသာ္ ေန႔လည္စာသံုးေဆာင္ရန္ အခ်ိန္က်ေလျပီ။ နည္းျပဆရာမွ ႏႈတ္ဆက္ျပီးတန္းျဖဳတ္ေသာ္ျငားလည္း ေဆြးေႏြးပြဲက မရပ္တန္႔ႏိုင္ေသး။ ေန႔လည္စာ စားသံုးရင္း အုပ္စုငယ္မ်ားအလုိက္ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးလို႔ ေနၾကျပန္ပါသည္။

ပညာေရးသမားမ်ား၏ ဤကဲ့သို႔ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုမႈမ်ား၊ စုေပါင္းေလ့လာမႈမ်ား၊ ပြင့္လင္းလြတ္လပ္ေသာ စိတ္ထားမ်ားျဖင့္ စုစည္း ညီညာမႈမ်ားမွတဆင့္ ျမန္မာ့ပညာေရးရႈခင္းမွ ေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ရေလေသာ “ျပည္သူ႔နီတိ၊ ႏိုင္ငံသားပညာေရး” ဘာသာရပ္ၾကီးကို စာသင္ခန္းမ်ားအတြင္း ျပန္လည္ အသက္သြင္းေပးႏိုင္မည္ဟု ယံုၾကည္ ေမွ်ာ္လင့္လ်က္လည္း ရွိေနၾကေလသည္။

သိန္းႏုိင္
(ေမာကၡပညာေရး မဂၢဇင္းအမွတ္ ၃ ၾသဂုတ္လ၊ ၂၀၁၀)

ေက်ာင္းအသစ္၊ သင္ရိုးအသစ္၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအသစ္

www.maukkha.org
ေလာကနိယာမ ဓမၼတာအရ တန္ခူးေလႏွင့္အတူ ပိေတာက္အသစ္ ပြင့္ခဲ့ျပန္ပါျပီ။ ဥတုရာသီအလိုက္ ခ်စ္စရာ လက္ေဆာင္ ေလးမ်ားကို ပံုမွန္ ေပးေလ့ရွိစျမဲ။ အစိမ္းေရာင္ သစ္ခက္သစ္ရြက္မ်ား အၾကားတြင္ ႏွစ္သစ္အၾကိဳ ေရႊ၀ါေရာင္ ပြင့္သစ္မ်ားႏွင့္ ေလာကကို အလွဆင္ထားသည္မွာ ေက်းဇူးတင္စရာ အလြန္ေကာင္းလွ ပါသည္။ ပံုမွန္၊ အခ်ိန္မွန္ပင္ ဖူးပြင့္ေ၀ဆာေစျခင္း တာ၀န္ကို မပ်က္ကြက္ခဲ့ပါ။ ဤေျပာင္းလဲျခင္း အသစ္၏ ဥတုရသသစ္ကို လူတိုင္းညီမွ်စြာ ရယူခံစားခြင့္လည္း ေပးထား ေသးသည္။ ခြဲျခားထားျခင္းအလ်ဥ္းမရွိပါ။

မ်ားမၾကာမီကာလတြင္ အေနာက္ေတာင္ မုတ္သုန္ေလအသစ္ႏွင့္အတူ မိုးေပါက္ေငြပုလဲတို႔ သက္ဆင္းလာ ပါေတာ့မည္။ အညစ္အေၾကးတို႔ကို သူႏိုင္သမွ်ေတာ့ သန္႔စင္ေပးလိမ့္ဦးမည္။ သည္းမခံႏိုင္ေလာက္ ခံစားေနရသည့္ အပူခ်ိန္လည္း အနည္းငယ္ က်ဆင္းလာေတာ့မည္။ ဤအခ်ိန္ကား ေက်ာင္းစတင္ အပ္ႏွံရန္ မဂၤလာအခါေပတည္း။ သူငယ္တန္း ေက်ာင္းသား အသစ္မ်ားအတြက္ မိဘတို႔ ေက်ာင္းမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ၾကေတာ့မည္။ အျဖဴအစိမ္း ေခါင္းေဆာင္တို႔လည္း ပညာသင္ႏွစ္ အသစ္အတြက္ စတင္ လႈပ္ရွားရပါေတာ့မည္။ တစ္ေႏြရာသီလံုး ဖုန္တက္ေနေသာ ေက်ာက္သင္ပုန္းကို သန္႔ရွင္းျခင္းႏွင့္အတူ စတင္လိုက္ျခင္းပင္။ ေက်ာင္းသားအသစ္လက္ခံျခင္း၊ မွတ္ပံုတင္ျခင္း၊ ေက်ာင္းသားေဟာင္းမ်ားကို သင့္ေလ်ာ္ရာအတန္းလိုက္ ေနရာခ်ထားျခင္း၊ ေက်ာင္း၀င္ေၾကးမ်ား ေကာက္ခံျခင္း၊ တစ္ႏွစ္တာ သင္ၾကားေရးအစီအစဥ္မ်ား ေရးဆြဲျခင္း၊ ေက်ာင္း၀န္ထမ္းမ်ားျဖည့္ဆည္းျခင္း၊ မ်ားေျမာင္လွေသာ ေက်ာင္းလုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို ပထမႏွစ္၀က္၊ တႏွစ္လံုး စသည္ျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ ျပကၡဒိန္ဇယားထဲတြင္ မွတ္သားျခင္း၊ အစည္းအေ၀းမ်ား က်င္းပျခင္း၊ အထက္အမိန္႔စာ မ်ားအရ စီစဥ္ရျခင္းတို႔ျဖင့္ ပညာသင္ႏွစ္ အဦးအစကို အျပံဳးပန္းမ်ား ဆင္ျမန္းလ်က္ လုပ္ေဆာင္ၾကပါေတာ့မည္။

ကံေကာင္းေသာ ကေလးငယ္မ်ားမွာ လြယ္အိတ္အသစ္မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းတက္ရေတာ့မည္ကို ၾကိဳေတြးျပီး ၀မ္းေျမာက္ ေနၾကသည္။ ဦးဦးေဒၚေဒၚကိုကိုမမ ေဆြမ်ဳိးမ်ား၏ ဦးစားေပးျခင္းတို႔ကိုလည္း ပိုမိုရရွိလ်က္။ မိဘမ်ားမွာလည္း တျပံဳးျပံဳးႏွင့္ ဆိုဆံုးမလ်က္။ အနာဂတ္ဘ၀တို႔အတြက္ စိတ္ကူးယဥ္ေတြးေတာလ်က္။ မ်ဳိးဆက္ေဟာင္းႏွင့္ မ်ဳိးဆက္သစ္တို႔ ၂ ခုစလံုး အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းမ်ားပါရွိေသာ ဤ ၾကည္ႏႈးစရာ ျမင္ကြင္းတို႔မွာ မိုးဦးရာသီ၏ မရိုးႏို္င္ေသာ ျမင္ကြင္းအခ်ဳိ႕ပါ။ ေႏြးေထြးလံုျခံဳေသာ ရင္ခြင္မ်ားအလယ္တြင္ ဤကေလးငယ္တို႔ လူလားေျမာက္ ၾကပါေတာ့မည္။

ထို႔ထက္ “ပိုကံေကာင္းေသာ” ကေလးမ်ားလည္း ရွိေနပါေသးသည္။ “ပိုမိုေကာင္းမြန္သည္” ဟု “ယံုၾကည္” ၾကသည့္ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ တက္ခြင့္ရျခင္းျဖစ္သည္။ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ေပ်ာက္ဆံုးေန ခဲ့ေလေသာ ပုဂၢလိကေက်ာင္းမ်ား တရား၀င္ ဖြင့္လွစ္ခြင့္ရရွိျခင္းပင္။ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ ၾကိဳဆို သင့္သည္မွာကား အမွန္ပင္။ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ေဒသတြင္း အဆင့္မီရန္ ၾကိဳးစားမည္ဟု အခ်ဳိ႕ ေၾကြးေၾကာ္ေနၾကသည္။ ကုိယ္ထူကိုယ္ထ ပုဂၢလိေက်ာင္းမ်ားအတြက္လည္း အစီအစဥ္မ်ား ကို ေရးဆြဲေနၾကသည္။ အဆင့္မီ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း အသစ္ဟု ေၾကြးေၾကာ္သံမ်ား ထြက္လာသည္။ ကိုယ္တိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ရေတာ့မည္ဟု အားခဲထားၾကသည္။ အရည္အေသြး တိုးတက္ေစရန္ အားထုတ္မႈကို ၾကိဳဆိုအပ္သည္ မဟုတ္ပါလား။ ေအာင္ျမင္ပါေစဟု ဆုမြန္ေကာင္းမ်ား ေတာင္းလိုက္ပါသည္။

ျမိဳ႕ၾကီးျပၾကီးရွိ ပုဂၢလိက ေက်ာင္းမ်ားတြင္မူ လြယ္အိတ္ အသစ္ေလာက္ႏွင့္လည္း စိတ္ကူးယဥ္ ေပ်ာ္ရႊင္ရန္ မလံုေလာက္ ေတာ့။ ကားအသစ္၊ လက္ေဆာင္အသစ္တို႔ႏွင့္ ေက်ာင္းတက္ၾကေတာ့မည္။ ေလာေလာဆယ္တြင္မူကား အစိမ္းေရာင္ လူသားမ်ားႏွင့္ နီးစပ္ရာ စီးပြားေရးသမားတို႔က ပညာေရးကို အပ်င္းေျပ ကစားရန္ ကြင္းဖြင့္ေပး လိုက္သလိုပင္။ အမ်ား ျပည္သူပိုင္ နာမည္ၾကီး ေက်ာင္းၾကီးတို႔ကို ခြဲတမ္းေ၀ယူျခင္း၊ အလုအယက္ သိမ္းပိုက္ျခင္းတို႔မွာ လူျမင္မေကာင္း ျဖစ္ရေခ်သည္။ မ်ဳိးဆက္ ပညာေရးသယံဇာတကို သူတို႔ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားအတြက္ အသံုးခ်ၾက ပါဦးမည္။ ကြာျခားေနေသာ လူမႈစီးပြား အဆင့္အတန္းကို အနာဂတ္ မ်ဳိးဆက္မ်ားအတြက္လည္း ပိုမို၍ “ဟ” ထားၾကပါ လိမ့္ဦးမည္။

သို႔ေသာ္………။

သို႔ေသာ္ ကေလးအခ်ဳိ႕မွာကား မနီးမေ၀းက စာသင္ေက်ာင္းၾကီးကို ၾကည့္လ်က္ ေၾကကြဲ ေနၾကရသည္။ သူတို႔မိဘမ်ားမွာ လည္း တမိႈင္မိႈင္။ လြယ္အိပ္အသစ္ႏွင့္ ေက်ာင္းတက္ရမည့္အေရးကို စိတ္ကူးယဥ္ရန္ မဆိုထားႏွင့္။ တစ္ရက္တာ မိသားစု စား၀တ္ေနေရးအတြက္ တစ္အိမ္လံုး နိစၥဓူ၀ အလုပ္လုပ္ေနၾကရေလသည္။ ဥမမယ္၊ စာမေျမာက္ ကေလးငယ္မ်ားလည္း ၀မ္းစာကို တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ရွာေပးေနရပါသည္။ တစ္ႏွစ္ထက္ တႏွစ္ ပိုမိုလို႔ ၾကီးျမင့္လာေသာ ေက်ာင္းစရိတ္မ်ားကို အဘယ္သို႔ တက္ႏုိင္ၾကပါမည္နည္း။ “သားသားတို႔၊ မီးမီးတို႔ ဒီႏွစ္ ေက်ာင္းတက္ခြင့္ ရမလားဟင္” ဟူ၍လည္း ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ျဖင့္ ေမးစရာမလိုပါ။ ေက်ာင္းပညာေရးမွာ သူတို႔ႏွင့္ အလွမ္းေ၀းကြာေသာ သီးသန္႔ ေနရာျဖစ္သည္ကို ဘ၀ေပး ခံစားခ်က္ျဖင့္ သိနားလည္ျပီးသား။ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးႏွင့္ ပညာေရး အခြင့္အေရးဆိုသည္ကို ၾကားပင္မၾကားဖူးၾကေသး။ လြန္ခဲ့ေသာ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္က စတင္ခဲ့သည့္ အားလံုးအတြက္ ပညာေရး ႏိုင္ငံတကာလႈပ္ရွားမႈမွာ ဤေနရာ၊ ဤျမိဳ႕နယ္၊ ဤျမန္မာေက်းလက္သို႔ မေရာက္ေသး။

ေက်းလက္အခ်ဳိ႕ေနရာမ်ားတြင္ကား ရြာ ၄၊ ၅ ရြာေလာက္အကြာမွာသာ ယုိင္နဲ႔နဲ႔ မူလတန္းေက်ာင္းကေလး ရွိတတ္သည္။ ၂၀၁၀ မိုးရာသီအတြက္ မျပင္ဆင္ရေသး။ အမိုးအကာအတြက္ ရြာလူထုမွ ပံ့ပိုးေပးရန္ ေစာင့္ဆိုင္းေနရဆဲ။ ေက်ာင္းလမ္းလည္း ေဖာက္ရဦးမည္။ စာသင္ခံုမ်ားလည္း မလံုမေလာက္ႏွင့္။ ျပီးခဲ့ေသာ ႏွစ္မ်ားက လက္ဆင့္ကမ္းခဲ့ေသာ ဖတ္စာအုပ္မ်ားမွာလည္း ဖတ္မရေတာ့ေသာ အေျခအေနမ်ားႏွင့္။ စုတ္ျပဲလ်က္။ တစ္ဦးတည္းေသာ ရြာေက်ာင္းဆရာကလည္း အေဖၚ ေက်ာင္းဆရာ ေဟာင္းမ်ား စာသင္ႏွစ္မစခင္ အခ်ိန္မီ ျပန္လာပါ့မလားဟု စိုးရိမ္ေသာ မ်က္ႏွာႏွင့္။ ၄ တန္းျပီးဆံုးသြားေသာ ရြာေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားအမ်ားစု အတြက္မွာကား စာသင္ခန္းတို႔ကို ရာသက္ပန္ စြန္႔ခြာရေပျပီ။ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ခန္႔အထိ ကေလးတုိင္း ေက်ာင္းတက္ေရာက္ခြင့္ ဥပေဒ၊ ပညာေရး အရည္အေသြး တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေရးႏွင့္၊ အခမဲ့ မူလတန္းပညာေရးႏွင့္ ေက်ာင္းဆရာဘ၀ ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္အညီ ခ်မ္းေျမ့ ဖူလံုေရး ေၾကြးေၾကာ္သံ တို႔ကိုေတာ့ ရြာေက်ာင္းဆရာေလး ၾကားဖူး သလိုလို ရွိသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ မိုးဦးႏွင့္အတူ စာသင္ႏွစ္အသစ္ကား စတင္ပါေတာ့မည္။ ရြာတြင္ လိုအပ္ေနေသာ ေက်ာင္းအသစ္တို႔ကို တည္ေဆာက္ရန္၊ သင္ေထာက္ကူပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ဖတ္စာအုပ္ အခ်ိန္မီ ျပည့္ျပည့္စံုစံု ရရွိရန္၊ ဆရာအလံုအေလာက္ျဖည့္ဆည္း ေပးရန္ႏွင့္၊ ကေလးတိုင္း ေက်ာင္းလာအပ္ႏိုင္ရန္၊ ပညာေရးသမားမ်ားက ပညာေရးကို ဦးေဆာင္ခြင့္ ရရွိရန္ႏွင့္ ေက်ာင္းတြင္း ဒီမိုကေရစီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတို႔ ျဖစ္ထြန္းေစရန္ တို႔အတြက္ကို တာ၀န္သိသူတို႔မွ တာ၀န္ယူ ၾကပါလိမ့္မည္။ အေရးၾကီးသည္မွာကား သင္ရိုးညြန္းတမ္း လြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ လြတ္လပ္ေသာ ေက်ာင္း အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္တို႔ အျပည့္အ၀ ရရွိရန္ (ေက်ာင္းတိုင္းတြင္) လိုအပ္ ေနပါသည္။ တရားမွ်တမႈ ကင္းမဲ့ျပီး ဒီမိုကေရစီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဆိတ္သုဥ္းေနရသည့္ ဤကာလ၀ယ္ ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ စာသင္ခန္း မ်ား၌ ဒီမိုကေရစီ အေျခခံ ယဥ္ေက်းမႈကို စတင္ရပါလိမ့္ည္။ အနာဂတ္အတြက္ အေသခ်ာဆံုးေသာ ခ်ဥ္းကပ္ျခင္းပင္ ျဖစ္ပါ သည္။ အျခားေသာ ေမွ်ာ္လင့္ အားကိုးစရာမရွိပါ။ ေလာေလာဆယ္တြင္ ပိုမို အေရးၾကီးသည္မွာကား ျမန္မာ ကေလးငယ္ အားလံုး (အားလံုး) ၂၀၁၀ ဇြန္လ ၁ ရက္ေန႔ တြင္ ေက်ာင္းစာသင္ခန္းမ်ားအတြင္း ေရာက္ရွိရန္ ျမိဳ႕တုိင္း၊ ရပ္တိုင္း၊ ရြာတုိင္းမွ အထူး ၾကိဳးစားသင့္ပါသည္။

အယ္ဒီတာအဖြဲ႔
ေမာကၡပညာေရးမဂၢဇင္း
ျမန္မာႏွစ္သစ္ကူးခ်ိန္၊ တန္ခူးလ ၁၃၇၂ ခုႏွစ္။
ဧျပီလ၊ ၂၀၁၀။