ကိုးကားစရာ

ပညာေရးဆိုသည္မွာ ------

“ပညာေရး”ဆိုတာ အတတ္ပညာ၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ အက်င့္တရားရွိမႈ၊ ဣေျႏၵတို႔ကို ေစာင့္ထိန္းႏိုင္မႈစသည္ တိုးပြား၍ အ၀ိဇၨာစေသာ အျပစ္ေဒါသမ်ား ကင္းစင္သြားျခင္းကိုပင္ “ပညာအဆံုးအမ” ဟုေခၚသည္။

သစၥတၳပကာသက်မ္း


Type the rest of your post here.

ကိုးကားစရာ

"Education is a progressive discovery of our own ignorance."

Will Durant

“ပညာေရးဆိုတာ မသိမႈ၊ အ၀ိဇၨာကို
တျဖည္းျဖည္းေလ့လာေတြ႔ရွိမႈျဖစ္တယ္။” ၀ီလ္ဒူရန္႔

စာသင္ခန္းအတြင္းႏွင့္ သင္တန္းကာလမ်ားအတြင္း လုပ္ေဆာင္ႏိုင္သည့္ ကာယလႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ ကစားနည္းမ်ား

စာသင္ခန္းအတြင္းႏွင့္ သင္တန္းကာလမ်ားအတြင္း လုပ္ေဆာင္ႏိုင္သည့္ ကာယလႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္ ကစားနည္းမ်ား (အုပ္စုအလိုက္)
Physical Games and Activities for Groups
သိန္းႏိုင္

ကာယလႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ က်န္းမာေရးအတြက္မ်ားစြာအေရးၾကီးေၾကာင္းကို သိရွိၾကျပီးျဖစ္ပါမည္။ စိတ္တၱသုခႏွင့္ လူမႈေရးသုခတို႔ ျပည့္စံုေစရန္အတြက္လည္း လိုအပ္လွသည္။ အရိုးရွင္းဆံုးဆိုရေသာ္ ကာယလႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္ ကစားခုန္စားျခင္းမ်ားမွာ ပါ၀င္သူ အားလံုး ကို က်န္းမာ ေပ်ာ္ရႊင္ေစပါသည္။ (အက်ယ္ကို ေနာက္ပိုင္းတြင္ဆက္လက္ေဆြးေႏြးပါမည္။)

ေက်ာင္းစာသင္ခန္းမ်ားအတြင္းႏွင့္ သင္တန္းကာလမ်ားအတြင္း၌ တစ္ခ်ိန္လံုး၊ တေနကုန္ ျငိမ္သက္စြာထိုင္ေနရျခင္းမွာ မ်ားစြာ ပင္ပန္းလွပါသည္။ စိတ္ပါ၀င္စားမႈမွာလည္း ျငိမ္သက္စြာ ထိုင္ရသည့္ အခ်ိန္ကာလၾကာလာသည္ႏွင့္ အမွ် ေလ်ာ့နည္း၍သာ လာေတာ့သည္။ က်န္းမာေရးအတြက္လည္း မေကာင္းပါ။ လႈပ္ရွားမႈမရွိဘဲ ျငိမ္သက္စြာထုိင္ေနရပါမူ ကေလးျဖစ္ေစ၊ လူၾကီးျဖစ္ေစ အိပ္ငိုက္လာပါလိမ့္မည္။ ထုိ႔အတြက္ စာသင္ခန္းအတြင္း၊ တေနကုန္ သင္တန္းကာလမ်ားအတြင္းတြင္ သင္နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးကို အသံုးျပဳျပီး သင္ၾကားသင့္ျခင္းျဖစ္သည္။ သင္ခန္းစာ၊ ေလ့လာမႈမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ ကာယလႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ ကစားနည္းမ်ားကို ဖန္တီး အသံုးျပဳသင့္လွသည္။ အကယ္၍ သင္နည္းမ်ားတြင္ ကာယလႈပ္ရွားမႈမ်ားမပါရွိပါက ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည္ ကစားနည္းမ်ား၊ ကာယလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါသည္။ ကစားနည္းမ်ားမွာ ၂ မိနစ္၊ ၃ မိနစ္ခန္႔သာ ၾကာသျဖင့္ အခ်ိန္ျဖဳန္းရာမေရာက္ပါ။ မ်ားစြာ အက်ဳိးျဖစ္ေစပါမည္။ --- ကစားရင္းပင္ - ပညာသင္ ၾကရေအာင္လား။

ဤေနရာတြင္ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားႏွင့္ သင္တန္းနည္းျပ ဆရာမ်ားအေနျဖင့္ ကေလးမ်ား၊ သင္တန္းသူ၊ သင္တန္းသားမ်ားႏွင့္ အခါအားေလ်ာ္စြာ ျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္ ကာယလႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ ကစားနည္းမ်ားကို ေဆြးေႏြးတင္ျပပါမည္။ မိမိတို႔ အေျခအေနႏွင့္ ကိုက္ညီသလို ျပင္ဆင္လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။


သစ္ေစ့ေလးက အပင္ၾကီးျဖစ္ ပန္းေတြပြင့္ - ေပ်ာ္စရာေကာင္းေသာ သင္တန္းအစပိုင္းလႈပ္ရွားမႈေလးတစ္ခုပါ။ စက္၀ိုင္းပံုစံ ၀ိုင္းဖြဲ႔ စုထိုင္ၾကျပီး အားလံုးတျပိဳင္တည္း တျဖည္း ျဖည္း၊ (အလြန္ေျဖးညွင္းစြာ- သစ္ေစ့ကေလးမွ အပင္ၾကီးထြားလာဟန္) မတ္တပ္ ရပ္ လာၾကသည္။ ေနမင္းၾကီး ဘက္မ်က္ႏွာမူျပီး ပန္းေတြပြင့္လန္းလာသလို သရုပ္ေဆာင္လႈပ္ရွားၾကသည္။ ထပ္မံျပီး ေနာက္အၾကိမ္မ်ား တြင္ ပို၍ပို၍ ျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္ လႈပ္ရွား လာၾကျပီး (တျပိဳင္နက္တည္း သစ္ေစ့ကေလးေနရာမွ- သစ္ပင္ၾကီးျဖစ္-ပန္းေတြပြင့္) ေလထဲတြင္ ခုန္ေပါက္၍ ပန္းပြင့္နာမည္မ်ားကို ဟစ္ေၾကြးႏုိင္ပါသည္။

ၾကက္ဖတညင္ ေတာကို၀င္ - ဟာသေျမာက္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ပံုစံမတူတဲ့ လႈပ္ရွားမႈ ၃ မ်ဳိးကို တျပိဳင္တည္း လုပ္တဲ့ အခါ ၾကက္ေတာင္ပံခတ္သလို လႈပ္ရွားရုန္းကန္ျပီး ေတာထဲ၀င္ဟန္လႈပ္ရွားႏိုင္တာေပါ့။ အသက္အရြယ္ အမ်ဳိးအမ်ဳိး ကစားႏိုင္ ပါတယ္။

ေက်ာင္းအပ္ခေငြ ေကာက္ခံေနဆဲ

ေက်ာင္းအပ္ခေငြ ေကာက္ခံေနဆဲ
NEJ / ၂၉ ေမ ၂၀၀၉

ယခုႏွစ္ ေက်ာင္းအပ္ရာသီတြင္ ေက်ာင္းသားမိဘမ်ားထံမွ အလႉခံျခင္း ေလ်ာ့ပါးသြားေသာ္လည္း ေက်ာင္းသား အသစ္မ်ားကိုမူ ေက်ာင္းမ်ားမွ ေငြေကာက္ခံလ်က္ရိွေၾကာင္း ေက်ာင္းသားမိဘမ်ားက ေျပာသည္။

ေက်ာင္းသားသစ္တဦးအတြက္ ေက်ာင္းအပ္ႏွံေၾကးမွာ က်ပ္ (၃) သိန္းမွ (၁၂) သိန္းအထိရိွၿပီး နာမည္ႀကီးသည့္ ေက်ာင္းမ်ားျဖစ္ပါက လာဘ္ေငြ ပိုေပးရေၾကာင္း ေက်ာင္းသားမိဘတဦးက ေျပာသည္။

ရွမ္းျပည္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕မွ ရန္ကုန္ ဗိုလ္တေထာင္ၿမိဳ႕နယ္သို႔ တာ၀န္အရ ေျပာင္းလာရသည့္ အစိုးရ အရာရွိတဦးက “က်ေနာ့္သမီးကို ပထမ ဒဂံု အထက (၁) မွာ အပ္ဖို႔ အရင္ႀကိဳးစားတယ္။ အဲဒီက ဆရာမတေယာက္က ပံုမွန္အားျဖင့္ ဆို (၁၂) သိန္းေလာက္ ယူတယ္တဲ့။ က်ေနာ္က ၀န္ထမ္းျဖစ္လို႔ ရန္ကုန္ေျပာင္းလာတဲ့ အေထာက္အထား အျပည့္အစုံ ေပးႏိုင္ရင္ (၁ဝ) သိန္းနဲ႔ လက္ခံေပးမယ္တဲ့။ ဒါေပမယ့္ ေစ်းႀကီးေတာ့ မအပ္ျဖစ္ဘူး။ အိမ္နဲ႔ သိပ္မေဝးတဲ့ ဗိုလ္တေထာင္ အထက (၅) က ေက်ာင္းဆရာမတေယာက္နဲ႔ ဆက္မိတယ္။ ကိုယ့္ဘက္က ဝန္ထမ္းေျပာင္းေရႊ႕ အေထာက္အထား၊ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း စတာေတြ အတုပဲျဖစ္ျဖစ္ အျပည့္အစံု ေပးႏိုင္ရင္ စုစုေပါင္း က်ပ္ (၆) သိန္းနဲ႔ လက္ခံမယ္ေျပာတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ဗိုလ္တေထာင္ (၅) မွာပဲ အပ္ျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။

နအဖစစ္အစိုးရ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ယခုႏွစ္ ေက်ာင္းအပ္ရာသီတြင္ ေက်ာင္းအပ္ႏွံသူမ်ားထံမွ အလႉေငြ မေကာက္ရန္၊ စာအုပ္စာတန္းမ်ား မေရာင္းရန္ အမိန္႔ထုတ္ထားေသာ္လည္း ေက်ာင္းသားမိဘမ်ား၏ ေက်ာင္းရန္ပံုေငြ အလႉထည့္ဝင္မႈကို တားျမစ္တားျခင္းမရိွသျဖင့္ ေငြေၾကးေကာက္ခံမႈမ်ား ဆက္ရွိေနၿပီး အထူးသျဖင့္ ေက်ာင္းသားသစ္ အပ္ႏွံရာတြင္ ေငြေကာက္ခံေနျခင္းျဖစ္သည္္။

ေက်ာင္းမ်ား၌ ေက်ာင္းသားလက္ခံရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္၊ ရပ္ကြက္အတြင္း အမွန္တကယ္ ေနထိုင္သူမ်ား ကိုသာ လက္ခံရေၾကာင္း၊ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္းမ်ားတြင္လည္း နယ္ေျမအလိုက္ မူလတန္း ေက်ာင္းမ်ားက ေအာင္ျမင္လာသူမ်ားကုိသာ လက္ခံရေၾကာင္း အင္းစိန္ၿမိဳ႕မွ အထက္တန္းျပ ဆရာမတဦးက ေျပာသည္။

၎က “လက္ေတြ႕မွာေတာ့ အဲဒီစည္းကမ္းခ်က္ေတြအတိုင္း မျဖစ္ဘဲ နာမည္ႀကီးေက်ာင္းေတြမွာ အပ္ႏွံသူအမ်ားစု ဟာ သက္ဆိုင္ရာနယ္ေျမေတြမွာ ေနထိုင္သူေတြမဟုတ္ဘဲ စစ္ဗိုလ္၊ အစိုးရအရာရိွနဲ႔ ေငြေၾကးခ်မ္းသာသူေတြရဲ႕ သားသမီးေတြ ျဖစ္ၾကလို႔ အခုလို တရား၀င္မဟုတ္တဲ့ အလႉေငြေကာက္ခံတာ လာဘ္ေငြယူတာေတြ ျဖစ္ေနတာေပါ့” ဟု ရွင္းျပသည္။

ေက်ာင္းအသီးသီးတြင္လည္း ဆရာ ဆရာမမ်ားသည္ အဂၤလိပ္စာ၊ သခ်ၤာကဲ့သုိ႔ က်ဴရွင္ျပ၍ရသည့္ ဘာသာရပ္ကို သင္လိုၾကကာ ကိုယ့္အတန္းသားမ်ားကို က်ဴရွင္ျပ၍ရသည့္ အတန္းပိုင္ဆရာ ျဖစ္လိုၾကသည္ဟု ၎ကဆက္ေျပာသည္။

ယခုကဲ့သုိ႔ ဘာသာရပ္သင္ႏိုင္ေရး၊ အတန္းပိုင္ျဖစ္ေရးအတြက္ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာ ဆရာမမ်ားကို လာဘ္ေငြေပးရ ေၾကာင္း၊ ကိုယ္ေနထိုင္သည့္ ေနရာႏွင့္ ကိုယ္စာသင္ရသည့္ေက်ာင္း ေဝးကြာေနပါက အေျပာင္းအေရႊ႕ ကိစၥမ်ားကုိ လည္း သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္ ပညာေရးမႉး၊ ျပည္နယ္ ပညာေရးမႉး၊ ၫႊန္မႉးမ်ားကို အဆင့္ဆင့္ လာဘ္ထိုးေနရေၾကာင္း အင္းစိန္မွ အဆိုပါဆရာမက ေျပာၾကားသည္။

ကေလးမ်ား၏ လက္ဦးဆရာ

ကေလးမ်ား၏ လက္ဦးဆရာ
သိန္းႏိုင္

လူမႈစီးပြားအဆင္ေျပ၍ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀ၾကသူမ်ား၏ သားသမီးမ်ားမွာ ဥာဏ္ရည္ပိုမိုထက္ျမက္ၾကသည္၊ ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ ပိုေတာ္ၾကသည္ ဟူေသာ အယူအဆမွာ ေဆြးေျမ့ ေဟာင္းႏြမ္းခဲ့ျပီးျဖစ္ပါ၏။ မိဘမ်ား၏ လစဥ္၊ ႏွစ္စဥ္ ၀င္ေငြ၊ ခ်မ္းသာ ၾကြယ္၀မႈ ပမာဏ၊ ေနထိုင္ရာျမိဳ႕နယ္၊ ရပ္ကြက္ စသည့္ လူမႈစီးပြားေနာက္ခံအေျခအေနမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းပညာေရး ေအာင္ျမင္မႈ ဆက္ႏြယ္ေနမႈ ဆိုသည္မွာ အတိတ္ကာလမ်ားတြင္ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးခဲ့ေသာပံုစံမ်ားေလာက္ ရိုးစင္းလွသည္ေတာ့မဟုတ္ပါ။ အမွန္တကယ္တြင္မူ ဤ ၂ ခု၏ အဆက္အစပ္ကို ရိုးရိုးသာရႈျမင္ခဲ့သည္မွာ အစဥ္မမွန္ကန္ႏိုင္ေၾကာင္းမ်ားကို ေတြ႔ျမင္ခဲ့ျခင္းပင္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာ မိသားစု မ်ားမွ ကေလးမ်ားသည္လည္း ဘ၀တြင္ ထြန္းေပါက္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္စြမ္း အဘယ္ေၾကာင့္ရရွိေနပါသနည္း။

အလွည့္အေျပာင္း

“ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ ေအာင္ျမင္မႈကို မည္သည့္အခ်က္မ်ားမွ လႊမ္းမိုးေနသနည္း” ဟူေသာ ေမးခြန္းကို မ္ိဘမ်ားအား ေမးျမန္း ၾကည့္ခဲ့ဘူးပါသည္။ ျဖစ္ႏိုင္ေသာ အေျဖမ်ားတြင္ “အစားအစာေကာင္းေကာင္းေကၽြးေမြးျခင္း၊ ငယ္စဥ္ကတည္းက (မူၾကိဳအရြယ္ ကတည္းက) ပညာေရးအေျခခံေကာင္းရရွိျခင္း၊ မိဘမ်ား၏ ေနာက္ခံပညာအေျခခံ၊ ေမြးစဥ္ (အၾကီး၊ အငယ္၊ အလတ္)၊ ရုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္းက်ုန္းမာေရး စသည့္အခ်က္မ်ားပါ၀င္ႏုိင္ပါလိမ့္မည္။ လူအမ်ားစု သတိမမူမိတတ္သည့္ အေရးၾကီးေသာ အခ်က္တစ္ခ်က္ကား က်န္ရွိေနေလသည္။ ဤအခ်က္မွာ အျခားေသာအခ်က္မ်ားကို မ်ားစြာလႊမ္းမိုမႈရွိျပန္သည္။ ကေလးမ်ား၏ စိတ္အေျခခံ၊ သင္ယူ ေလ့လာမႈႏွင့္ အဆံုးစြန္အားျဖင့္ ေက်ာင္းပညာေရးေအာင္ျမင္မႈတြင္လည္း သက္ေရာက္မႈ ရွိျခင္းေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။

ဤအခ်က္မွာ “မိဘမ်ားကိုယ္တိုင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈ” ပင္ျဖစ္ေတာ့သည္။ လူမႈစီးပြားေနာက္ခံအေျခအေနႏွင့္ ေက်ာင္းပညာေရး ေအာင္ျမင္မႈ တိုက္ရိုက္ဆက္ႏြယ္ေနေသာ အခ်က္မ်ားကို မျငင္းပယ္လိုပါ။ သို႔ရာတြင္ မိဘမ်ား၏ ကိုယ္တုိင္ ကုိယ္က် ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္မႈမွာ ဤဆက္ႏြယ္ေနမႈတြင္ ၾကားခံေသာ့ခ်က္ပင္တည္း။ တနည္းဆိုရေသာ္ ကေလးမ်ား၏ ဆင္းရဲ၊ ခ်မ္းသာ ေနာက္ခံ အေၾကာင္းတရားမ်ားမွာ မ်ားစြာ အေရးမၾကီးလွျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ အေရးပါသည့္ အခ်က္မွာကား သားသမီးငယ္မ်ား၏ ေက်ာင္း ပညာေရးတြင္ မိဘမ်ားကိုယ္တိုင္ ကုိယ္က် အႏွစ္သာရရွိရွိ ထဲထဲ၀င္၀င္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈရွိျခင္း၊ တက္ၾကြစြာ လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း၊ မိဘမ်ား၏ပါ၀င္မႈမွာ ထင္သာျမင္သာရွိျခင္းတို႔ပင္ျဖစ္သည္။ အထက္တြင္ ေမးထားသည့္ ေမးခြန္း၏ အေျဖ လည္းျဖစ္သည္။ ဆင္းရဲေသာမိဘမ်ား၏ ကေလးငယ္မ်ားမွာ ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ ေအာင္ျမင္မႈရရွိႏိုင္ျခင္းႏွင့္ မိဘခ်မ္းသာ ၾကြယ္၀ ေသာ္ျငားလည္း သားသမီးတို႔မွာ ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ ေအာင္ျမင္မႈ မရရွိၾကသူတို႔အၾကား ျခားနားခ်က္ကို ရွင္းျပႏိုင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ျမန္မာစကားပံုတြင္ အထင္ကရျဖစ္ေသာ “လက္ဦးဆရာ၊ မည္ထိုက္စြာသည္၊ ပုဗၺာစရိယ မိႏွင့္ဖ” ဟူသည္မွာ မိဘမ်ား၏ တာ၀န္၀တၱရားကိုလည္း ေဖာ္က်ဴးထားျခင္းပင္။

စံနမူနာယူစရာ

ႏိုင္ငံတကာတြင္ ေအာင္ျမင္မႈရရွိေနေသာ ဦးေႏွာက္ခြဲစိတ္ကု သမားေတာ္၊ စာေရးဆရာ၊ စိတ္ခြန္အားတက္ၾကြဖြယ္ေဟာေျပာသူ ေဒါက္တာ ဘန္ ကာဆန္သည္ အသက္ ၃၃ ႏွစ္ အရြယ္တြင္ ဂၽြန္ေဟာ့ကင္းေဆးရံုၾကီး (အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ႏွစ္စဥ္ အေကာင္းဆုံး ေဆးရံုဆု ၁၈ ခု ရရွိျပီး) ၏ ကေလးသူငယ္ ဦးေႏွာက္ခြဲစိတ္ကုသမားေတာ္အလုပ္ကို ရရွိသည္အထိ ေအာင္ျမင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ တစ္ဦးတည္းေသာ မိခင္ျဖစ္သူေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္းကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့ေလသည္။ ရင္ခ်င္းဆက္အမႊာကို ခြဲစိတ္ကုသသူ၊ မၾကာမၾကာ သတိလစ္ “တက္” တက္သူလူနာမ်ားကို ကူညီေပးရန္အတြက္ ဦးေႏွာက္ တစ္ျခမ္းကို ခြဲစိတ္ထုတ္ပယ္သည့္ radical hemispherectomies သမားေတာ္တစ္ဦးျဖစ္သည္။ ေဒါက္တာဘန္ကာဆန္မွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးျပီး မိဘမ်ားမွာ လင္မယား ကြာရွင္းျပတ္စဲထားသူမ်ားျဖစ္ေလသည္။ မိသားစုဖရိုဖရဲျဖစ္ျခင္းကို ငယ္စဥ္ကပင္ၾကံဳေတြ႔ခံစားရေလသည္။ မိခင္ ျဖစ္သူသည္ သံုးတန္း အဆင့္သာ ေက်ာင္းေနဘူးျပီး စာေပမတတ္သူျဖစ္ရကား မိသားစုကို အလုပ္ ၃-၄ မ်ဳိး တျပိဳင္တည္းလုပ္ကာ ပင္ပန္းဆင္းရဲစြာ လုပ္ကိုင္ရွာေဖြေကၽြးေမြးခဲ့ရသည္။ သား ၂ ေယာက္လူလားေျမာက္လာေစရန္ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေပးခဲ့ရာတြင္ ေဒါက္တာဘန္ကာဆန္ႏွင့္ သူ၏ ညီျဖစ္သူတို႕ကို တီဗီြတစ္ခ်ိန္လံုးၾကည့္ေနသည္ထက္ စာပိုမိုဖတ္ရႈေလ့လာရန္ ၾကပ္မတ္ လမ္းညႊန္ ခဲ့သည္။ ရက္သတၱ တစ္ပတ္ တြင္ ရုပ္ျမင္သံၾကားအစီအစဥ္ ၂ခု၊ ၃ ခုကိုသာ ၾကည့္ရႈခြင့္ျပဳေလသည္။ ေန႕ေန႕ညည က်န္ေသာ အခ်ိန္အမ်ားစုကိုကား စာေပ ဖတ္ရႈျခင္း၊ ေလ့လာျခင္းတို႔ျဖင့္ ကုန္လြန္ေစရသည္။ အမိျဖစ္သူသည္ သား ၂ ဦးတို႔၏ ပညာေရးတြင္ ႏိုးၾကားတက္ၾကြစြာ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့၏။ ေက်ာင္းပညာေရး၏ တန္ဖိုးကို အစဥ္ပင္ သတိေပးေလ့ရွိျပီး မျဖစ္ႏိုင္ေသာအရာ ဟူသည္မရွိဟုလည္း စိတ္ခြန္အား တတ္ၾကြဖြယ္ရာ ေျပာဆိုဆံုးမတတ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အထင္ကရတစ္ဦးျဖစ္သူ တကၠသိုလ္ ေကာလိပ္ေက်ာင္းအုပ္ၾကီး၊ စာေပ ပညာရွင္ ဆရာၾကီး တကၠသိုလ္ ဘုန္းႏိုင္မွာ ဆင္းရဲေသာ မိသားစု၏ စာေတာ္ေသာ ေက်ာင္းသား ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္းကိုလည္း ေရးသား ေဆြးေႏြးခဲ့ဘူးပါသည္။

ေႏြးေထြးေသာ ကရုနာရွင္ အေမ

ဆရာဆရာမမ်ားအေနျဖင့္ မိဘမ်ားႏွင့္ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ ေတြ႔ဆံုတတ္ပါနည္း။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ျမန္မာစာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ေက်ာင္းသားမိဘႏွင့္ ေတြ႔ဆံုမႈမွာ ျပႆနာျဖစ္သည့္ အခါတြင္သာျဖစ္ေလသည္။ ေက်ာင္းသားမ်ားဆိုးသြမ္းသည့္အခါ၊ ေက်ာင္း စာေမးပြဲ က်ရံႈးေသာအခါ၊ ခိုက္ရန္ ျဖစ္ပြားသည့္အခါတို႔တြင္သာ ထိုေက်ာင္းသားတို႔၏ မိဘမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံု ေလသည္။ “မိဘ၊ ဆရာ ပူးေပါင္း ကေလးပညာေကာင္း” ဟူေသာ ပညာေရး စကားပံုရွိေသာ္ျငားလည္း ကေလးငယ္တစ္ဦးခ်င္း မိဘမ်ားအေနျဖင့္မူ ေက်ာင္းအုပ္၊ အတန္းပို္င္၊ ဘာသာရပ္ျပဆရာဆရာမမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခြင့္မွာမူ မ်ားစြာမရွိေသးေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႔ရွိ ရျပန္သည္။ စာသင္ေက်ာင္း၏ တစ္ႏွစ္တာ ပညာေရးျပကၡဒိန္တြင္ ထည့္သြင္း မထားရွိၾကေသး။

အျခားေသာႏိုင္ငံမ်ား၏ ပညာေရးသုေတသန ေလ့လာေတြ႔ရွိမႈမ်ားအရ မိခင္၊ ဖခင္ တစ္ဦးဦးမွ ကေလး၏ ပညာရည္တိုးတက္မႈကို ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားႏွင့္ လာေရာက္ ေဆြးေႏြးသည့္ အခါ၀ယ္ ေက်ာင္းသားအေနျဖင့္ အျပဳအမူ၊ စိတ္ပါ၀င္စားမႈႏွင့္ သင္ယူ ေလ့လာရာတြင္ ပိုမိုေကာင္းမြန္တိုးတက္မႈရွိျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။ မိဘမွ ေက်ာင္းသို႔လာေရာက္သည့္အတြက္ ေၾကာက္ရြ႔ံ ထိတ္လန္႔ျပီး ေျပာင္းလဲလာျခင္းဟူ၍ ရႈျမင္ႏိုင္သည္။ ဤသို႔ကား မဟုတ္ရပါေလ။ အေကာင္းျမင္သေဘာထားအေနျဖင့္သာ ရႈျမင္အပ္သည္။ မိဘႏွင့္ ေက်ာင္းသား ႏွစ္ဦးႏွစ္၀အတြက္ ပညာေရးအျမစ္ကို ခိုင္မာေစျခင္းပင္။ သူတို႔၏ ေက်ာင္းစာႏွင့္ ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ မိဘမ်ား၏ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈ၊ စိတ္၀င္စားမႈ၊ အျခား ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရး၊ ဆရာဆရာမမ်ား ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးတို႔ကို သားသမီးမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုမႈတို႔သည္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ားမွ ပညာေရးကို အမွန္တကယ္စိတ္ပါ၀င္စားမႈ ျဖစ္ေပၚ ေစပါသည္။ စိတ္အား တက္ၾကြ ဖြယ္ရာလည္းျဖစ္ျပီး ပညာေရး စိတ္ခြန္အားရရွိေစကာ ျဖစ္ႏို္င္သည့္ လိုလားအပ္ေသာ ေက်ာင္း ပညာေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ျမင့္ျမင့္ ထားရွိၾကပါသည္။

လက္ရွိေက်ာင္းပညာေရးအေျခအေန၊ သူငယ္ခ်င္းမ်ားအေၾကာင္း၊ သူတို႔စိတ္ပါ၀င္စားသည့္ ဘာသာရပ္မ်ား၊ အေၾကာင္းအရာမ်ား၊ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ား၊ အနာဂတ္အေၾကာင္း စသည္တို႔ကို ကေလးမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုျခင္းသည္ သင္ယူေလ့လာမႈကို တိုးတက္ ေစရန္ မ်ားစြာအေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစျပီး ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ ေအာင္ျမင္မႈရရွိရန္အတြက္လည္း ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ ပါသည္။ အႏွစ္သာရ အားျဖင့္ မိဘမ်ား၏ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈ၊ ကေလးပညာေရးအတြက္ ႏိုးၾကားတက္ၾကြမႈတို႔ကို ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ားမွ မ်ားစြာ တန္ဖိုးထားရွိေၾကာင္းပင္ျဖစ္ပါ၏။

ေက်ာင္းမ်ားအေနျဖင့္ ႏွစ္၀က္တိုင္းတြင္ မိဘတိုင္းႏွင့္ အတန္းပိုင္၊ ဘာသာရပ္ျပဆရာတို႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးျခင္းအစီအစဥ္ကို ေရးဆြဲ ထားသင့္သည္။ ငါးမိနစ္၊ ဆယ္မိနစ္ခန္႔ ေတြ႔ဆံုျခင္းမွာ ပညာေရး အက်ဳိးေက်းဇူး မ်ားစြာရွိပါသည္။ ပညာရည္တိုးတက္မႈ မွတ္တမ္း ေပးပို႔ျပီးသည့္အခါမ်ားတြင္ ကေလးတိုင္း၏ မိဘတိုင္းႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္းအစီအစဥ္ပင္ျဖစ္၏။ ဆိုးေသာ၊ ေတာ္ေသာ၊ ညံ့ေသာ ကေလး ဟူ၍လည္း ခြဲျခားထားမႈမရွိဘဲ မိဘအားလံုးႏွင့္ အလွည့္က် ေတြ႔ဆံုျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ အခါအားေလ်ာ္စြာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားအရ လည္း ေတြ႔ဆံုသင့္ပါသည္။ အနည္းဆံုးအားျဖင့္ မိဘတိုင္းသည္ ကေလးမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းပညာေရးဆိုင္ရာတို႔ကို ေျပာဆို ေဆြးေႏြး ႏိုင္သည္ မဟုတ္ပါလား။

ကေလးမ်ား၏ ပညာေရးေအာင္ျမင္မႈမွာ ေက်ာင္းဆရာဆရာမမ်ားသာလွ်င္ တာ၀န္ရွိသည္္ မဟုတ္ပါ။ ဆရာဆရာမမ်ားနည္းတူ ကေလးမ်ား၊ မိဘမ်ား၊ ရပ္ရြာလူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွင့့္ အစိုးရ အဆင့္ဆင့္ တြင္လည္း အညီအမွ် တာ၀န္ၾကီးၾကီးရွိပါေၾကာင္း။

သိန္းႏိုင္
ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္
ေမလ ၂၀၀၉

ေၾကာက္လန္႔ေနတဲ့ စာသင္ခန္း

The anxiety children feel at constantly being tested, their fear of failure... severely reduces their ability both to perceive and to remember, and drives them away from the material being studied.

-John Holt

အစဥ္ စာေမးပြဲ အစစ္ခံရမွာနဲ႕ က်ရံႈးသြားမွာကို စိုးရိမ္ေၾကာက္လန္႔ ေနရျခင္းဟာ ကေလးေတြရဲ႕ သင္ယူေလ့လာရာမွာ သိျမင္ နားလည္ႏိုင္စြမ္းနဲ႕ မွတ္မိမႈကို မ်ားစြာ ဆုတ္ယုတ္ေစပါတယ္။ သင္ယူ ေလ့လာေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာအေပၚမွာ စိတ္ပါ၀င္စားမႈလည္း ကင္းေ၀းသြားေတာ့တယ္။

ဂၽြန္ဟို႔

John Caldwell Holt (April 14, 1923 - September 14, 1985) was an American author and educator, one of the best known proponents of homeschooling, and a pioneer in youth rights theory.

ေတြးေနတဲ့ေက်ာင္းသား

ေတြးေနတဲ့ ေက်ာင္းသား - အိုင္ဒီယာေတြ ေပၚထြက္လာေစဖို႔ ေက်ာင္းပညာေရးက ဘယ္လိုေလ့က်င့္ေပးၾကမလဲ။ အပိုင္း (၁)
သိန္းႏိုင္

(၁) ခံစားမႈဥာဏ္ရည္ Emotional Intelligence
ခံစားမႈဥာဏ္ရည္ဆိုတာဘာလဲ။

မိမိရဲ႕ကိုယ္ပိုင္ ခံစားခ်က္ေတြကို သိျမင္ျပီး ဘ၀ရဲ႕လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားျပီးေျမာက္ေစဖို႔ရာ အဲဒီခံစားခ်က္ေတြကို ထည့္သြင္း အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ စြမ္းရည္ျဖစ္ပါတယ္။ ခံစားခ်က္ေတြကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြခ်မွတ္ရာမွာ အသံုးျပဳျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးမႈ stress ေတြ၊ ေ၀ဒနာေတြကို ခံစားရခ်ိန္မွာ ထိန္းညိွႏိုင္ျခင္းႏွင့္ အျခားသူမ်ားအေပၚ ခံစားနားလည္ေပးႏိုင္ျပီး ဆက္ဆံႏိုင္တဲ့စြမ္းရည္လို႔လည္း အက်ယ္နားလည္ႏုိင္ပါတယ္။

ခံစားမႈဥာဏ္ရည္ Emotional intelligence ကို ဘာေၾကာင့္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရပါသလဲ။

ကမၻာၾကီးအေၾကာင္းနဲ႔ မိမိရဲ႕ပတ္၀န္းက်င္၊ မိမိရဲ႕ကိုယ္ခႏၶာအေၾကာင္းကို သင္ရိုးညႊန္းတမ္းေတြမွာ ျမန္မာ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသား ေတြဟာ ေလ့လာၾကရသလို မိမိရဲ႕ ခံစားမႈေတြနဲ႕ပတ္သက္လို႔လည္း ေလ့လာဖို႕လိုအပ္လွပါတယ္။ ဆက္ဆံေရးပံုစံ မ်ဳိးစံုကို ျဖတ္သန္းရင္း ဘ၀ရဲ႕ အတက္၊ အက်ကို ေလွ်ာက္လွမ္း ေက်ာ္လႊားရတဲ့ ဒီခရီးမွာျဖင့္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြကို တန္ဖိုး မျဖတ္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အေထာက္အကူ ေပးပါလိမ့္မယ္။

ခံစားမႈဥာဏ္ရည္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ စြမ္းရည္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးရျခင္း ဟာ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာကို ၾကည့္ၾကရေအာင္။ ခံစားမႈေတြျဖစ္တဲ့ စိတ္လႈပ္ရွားျခင္း၊ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကဗ်ာပါဒရွိျခင္း၊ ၀မ္းနည္းေၾကကြဲျခင္းစတာေတြကို မထိန္းႏိုင္၊ မသိမ္းႏိုင္၊ မကိုင္တြယ္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ ေတြးေတာစဥ္းစားမႈ၊ ေရြးခ်ယ္မႈႏွင့္ လုပ္ရပ္ေတြဟာ ကေမာက္ကမ ျဖစ္ရေတာ့မယ္။ ထိန္႔လန္႔ တုန္လႈပ္တဲ့ ေၾကာက္စိတ္ေတြၾကီးစိုး၀င္ေရာက္လာႏိုင္ျပီး မိမိႏွင့္ အျခားသူေတြအေပၚမွာ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ အျပဳအမူကိုေတာင္ လုပ္လာႏိုင္ပါတယ္။

ခံစားမႈဥာဏ္ရည္ကို ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရျခင္းဟာ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ားကို စိတ္ခံစားမႈ၊ လူမႈဆက္ဆံေရး၊ ပညာေရးႏွင့္ ကိုယ္ခႏၶာဖြ႔ံျဖိဳးမႈတို႔မွာ လိုလားအပ္တဲ့ အယူအဆအျမင္ သေဘာထား နဲ႔ အျပဳအမူေတြ ရရွိျပည့္စံုကံုလံုျပီး ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ႔ က်န္းမာေစဖို႔ ရည္ရြယ္ထားပါတယ္။

ေအာင္ျမင္မႈအတြက္ ေသာ့ခ်က္ဟာ ခံစားမႈလို႔ဆိုၾကပါေသးတယ္။ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းမ်ားရဲ႕ခံစားခ်က္ေတြကို “အစစ္အမွန္အေနနဲ႔ရယ္၊ အေရးၾကီးတယ္လို႔ရယ္” အသိအမွတ္ျပဳေပးျပီး သင့္ေတာ္တဲ့ပံုစံနဲ႔ ခံစားေဖာ္ျပခြင့္ျပဳျခင္းဟာ ထိေရာက္တဲ့ စာသင္ၾကားျခင္းအတြက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ခံစားမႈဥာဏ္ရည္ကို ဘယ္လိုသင္ၾကားေပးမလဲ။

• ပန္းခ်ီ၊ ဂီတ၊ အကစတဲ့ အႏုပညာဘာသာရပ္မ်ား၊ ဘာသာစာေပႏွင့္ ကာယပညာေရးသင္ခန္းစာမ်ားမွတဆင့္ အခါအခြင့္သင့္တိုင္း ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားမ်ားဟာ ကိုယ္ပိုင္ခံစားခ်က္ေတြကို ခံစားေဖာ္ျပခြင့္ေပးႏိုင္ဖို႔ စီစဥ္ျပင္ဆင္ပါ။
• အေျခခံအက်ဆံုးခံစားမႈေတြကေတာ့ အရူးအမူး၊ ၀မ္းနည္းေၾကကြဲ၊ ၀မ္းသာ၊ ေၾကာက္ရြံ႕ထိတ္လန္႔၊ အံ့ၾသ၊ မႏွစ္ျမိဳ႕ျခင္းတို႔ပါဘဲ။ ဒီခံစားမႈေတြရဲ႕ အတိမ္အနက္ကို သိျမင္နားလည္ေစသင့္တယ္။ မိမိရဲဲ႕ကိုယ္ပိုင္ခံစားခ်က္ေတြနဲ႕ အျခားသူငယ္ခ်င္းမ်ားရဲ႕ခံစားခ်က္ေတြကိုလည္း သိျမင္ခံစားတတ္ဖို႔ ေလ့က်င့္ေပးရမွာပါ။
• တစ္ခါတစ္ေလေတာ့လည္း မြန္းၾကပ္တဲ့ ခံစားေနရမႈကို ထုတ္ေဖာ္ႏုိင္ခြင့္ေပးသင့္ပါတယ္။ စာသင္ခန္းတြင္းမွာဘဲျဖစ္ေစ၊ ေက်ာင္း၀င္းအတြင္းမွာျဖစ္ေစ သူတို႔တစ္ဦးတည္း ေနခြင့္ရျခင္း၊ စဥ္းစားေတြးေတာခြင့္ရျခင္းနဲ႕ ပိတ္ဆို႕ျပည့္သိပ္ေနတဲ့ ခံစားခ်က္ေတြကို အႏၶာရာယ္မရွိဘဲ ေျဖေလ်ာ့ခြင့္ေပးႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ထားသင့္တယ္။
• ေက်ာင္းစာသင္ခ်ိန္တြင္း သင္ရိုးညႊန္းတမ္းမွာလည္း ကေလးေတြရဲ႕စိုးရိမ္ေနမႈေတြ၊ ေၾကာက္လန္႔ေနမႈေတြကို ေဆြးေႏြးေျပာဆိုဖို႔ရာ အခ်ိန္ေပးပါ။ မိမိရဲ႕ခံစားခ်က္ေတြ၊ စိုးရိမ္စိတ္ေတြကို မျပသ၊ မေျပာလို႔တဲ့ ကေလးေတြအတြက္ အျခားပံုစံတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကို ေျပာင္းလဲစီစဥ္ေပးရပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ စာသင္ခန္းအတြင္းမွာ “အားလံုးရဲ႕ပံုး” လို႔အမည္တပ္ထားတဲ့ စကၠဴေသတၱာပံုးငယ္ေလးတစ္လံုးထားရွိျပီး ကေလးေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈေတြကို ေရးသားျပီး ထည့္ထားလို႔ရတယ္။ ခံစားမႈ မ်က္ႏွာပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးဘတ္တံဆိပ္၊ ရုပ္ပံု၊ သေကၤတ၊ စတစ္ကာေတြကို ဖန္တီးျခင္း၊ တပ္ဆင္ျခင္း၊ ခင္းက်င္းျပသျခင္းေတြလုပ္ႏိုင္တယ္။ “ပန္းပြင့္ေလးလို လန္းေနတယ္၊” “ပ်ားကေလးလို အလုပ္ရႈပ္လိုက္တာ”၊ “ဒီေန႕ ကၽြန္ေတာ္ခံစားေနရတာကေတာ့-------” စသျဖင့္လည္း ေရးသား သီကံုးခြင ့္ေတြ ေပးလို႔ရေသးတယ္။
• ဆရာဆရာမကိုယ္တိုင္ ဘယ္ခံစားခ်က္မ်ဳိးေတြကို သိသိသာသာ ဦးစားေပး ေဆြးေႏြးသလဲ၊ ဘယ္လိုခံစားခ်က္မ်ဳိးေတြကိုေတာ့ သိပ္မေဆြးေႏြးဘူးဆိုတာလည္း သိရပါလိမ့္မယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုတာကို စဥ္းစားပါ။

သင္ခန္းစာအခ်ဳိ႕ကို မိတ္ဆက္ေပးပါရေစ။

ခံစားမႈဥာဏ္ရည္သင္ခန္းစာေတြကို တစ္ဦးအလိုက္၊ အုပ္စုငယ္အလိုက္ အဆင့္သင့္ အသံုးျပဳလို႕ရေအာင္ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ဥာဏ္ဖြင့္ စဥ္းစားေတြးေတာ ႏိုင္ေစဖို႔ရည္ရြယ္ရင္းပါ။ မိမိရဲ႕ခံစားခ်က္ေတြရယ္၊ သူငယ္ခ်င္းေတြရဲ႕ခံစားခ်က္ေတြရယ္ကို အျပန္အလွန္ေျပာဆိုေဆြးေႏြးျခင္းအတြက္လည္း အားေပးထားတယ္။ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းထဲမွာ ဘယ္လိုေနရာ ေပးရမလဲဆိုတာလည္း စဥ္းစားႏိုင္ေအာင္ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ဆရာဆရာမတို႔ရဲ႕စာသင္ခန္းေတြအလိုက္ သင္ခန္းစာေတြ၊ သင္ၾကားနည္းေတြကို တီထြင္ၾကံဆႏိုင္ဖို႔ကိုလည္း ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ဒီသင္ခန္းစာမ်ားက ေထာက္ကူပံ့ပိုးေပးႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။ အၾကံဥာဏ္ေတြအမ်ားၾကီးေပးထားလို႔လည္း ခံစားမႈဥာဏ္ရည္သင္ခန္းစာေတြကို ထိေရာက္ေအာင္ေလ့က်င့္သင္ၾကားႏုိင္ၾကမယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။

ေနာက္ဆက္တြဲစာမ်က္ႏွာမ်ားမွာ ခံစားမႈဥာဏ္ရည္ဆိုင္ရာ အစိတ္အပိုင္း ၅ မ်ဳိးအတြက္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားရမယ့္စြမ္းရည္ေတြရယ္၊ စာသင္ၾကားျခင္း-သင္ယူျခင္းနည္းလမ္းအသြယ္သြယ္ကိုလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ EI အစိတ္အပိုင္း ၅ မ်ဳိးကေတာ့ -

(၁) ဆက္ဆံေရးမ်ားကို ထိန္းသိမ္းကိုင္တြယ္တတ္ျခင္း
(၂) ခံစားမႈမ်ားကို သိျမင္နားလည္ျခင္း
(၃) ခံစားမႈမ်ားကို ထိန္းသိမ္းကိုင္တြယ္တတ္ျခင္း
(၄) စိတ္ေစ့ေဆာ္မႈ
(၅) ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္

ေက်ာင္းသူေက်ာင္းေတြရဲ႕သင္ယူေလ့လာမႈပံုစံေတြတစ္ဦးနဲ႕တစ္ဦးမတူညီတတ္ဘူးဆိုတာကို ဆရာဆရာမတို႔သိရွိျပီးသားပါ။ ဒါေၾကာင့္ သင္ခန္းစာေတြကို မိတ္ဆက္သင္ၾကားရာမွာ ဘယ္သင္နည္းေတြကို အသံုးျပဳမလဲဆိုတာစဥ္းစားေရြးခ်ယ္ရပါလိမ့္မယ္။ ခံစားမႈဥာဏ္ရည္ကို မိတ္ဆက္ေပးဖို႔ရာ နည္းလမ္းေတြကို ရွာေဖြႏိုင္ဖို႔အတြက္ လမ္းညႊန္ဇယားကို အသံုးျပဳႏုိင္ပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ ခံစားမႈဥာဏ္ရည္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းအားလံုးကို ေလ့က်င့္သင္ၾကားႏုိင္တဲ့ သင္ခန္းစာကို တည္ေဆာက္ႏုိင္သလို အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုခုကို ေရြးခ်ယ္ျပီးလည္း သင္ၾကားႏုိင္ပါတယ္။

သင္ခန္းစာအစီအစဥ္ေရးဆြဲျခင္းလမ္းညႊန္ - ခံစားမႈဥာဏ္ရည္

ဇယားသို႔...

အဓိကသင္ၾကားနည္းမ်ား

ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းအုပ္စုငယ္မ်ား

ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈရွိရမည့္ အုပ္စုငယ္ေလးမ်ား ဖြဲ႔စည္းေပးျပီး တူညီေသာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ျပီးေျမာက္ ေစရန္၊ အတူတကြေလ့လာသင္ယူႏိုင္ရန္၊ လူမႈဆက္ဆံေရးျဖစ္ထြန္းေစရန္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရး စြမ္းရည္ ရရွိေစရန္ တို႕အတြက္ လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။ အုပ္စုအၾကီး၊ အုပ္စုငယ္မ်ားျဖင့္ ေဆြးေႏြးရာ၀ယ္ ဆရာမွ ဦးေဆာင္ျပီး ကေလးဗဟိုျပဳသင္ၾကားနည္းကို အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းေစျခင္း၊ စိတ္ခံစားမႈမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ျခင္း၊ ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။ ကေလးအားလံုး ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ ေဆြးေႏြးျခင္းတို႔ကို အားေပးပါ။ သင္ၾကားနည္းအမ်ဳးိမ်ဳိးျဖင့္ သင္ၾကားပါ။

ေတြး၊ တြဲ၊ မွ်ေ၀ သင္နည္း

`ေတြး၊ တြဲ၊ မွ်ေ၀´ သင္နည္းမွာ ျပန္လွန္ေတြးေတာေစျခင္း၊ ေဆြးေႏြးျခင္းႏွင့္ သေဘာတူညီမႈ ရယူျခင္း တို႔ပါရွိ သည္။ (၁) ေမးခြန္းတစ္ခုခု၊ ျပႆနာတစ္ခုခုကို ေက်ာင္းသားမ်ား တစ္ဦးခ်င္းအလုိက္ ေခတၱမွ် `ေတြး´ ေတာ စဥ္းစားခ်ိန္ေပးပါ။ (၂) ျပီးလွ်င္ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ၂ ေယာက္တစ္တြဲ `တြဲ´ ေပးပါ။ မိမိ၏ စဥ္းစားခ်က္၊ အိုင္ဒီယာမ်ားကို ေဆြးေႏြးၾကပါေစ။ ၂ ဦး သေဘာတူညီေသာ ရလဒ္တစ္ခုခုကို ရယူပါ။ (၃) ေနာက္ဆံုးတြင္ အတြဲမ်ားအလိုက္ တစ္တန္းလံုးႏွင့္ `မွ်ေ၀´ ေဆြးေႏြးတင္ျပၾကသည္။

ဇာတ္ဟန္ခင္းက်င္း သင္ၾကားျခင္း



ဆက္ပါအံုးမယ္...

ဆရာသိန္းႏိုင္
PhD Candidate
(ဆရာအတတ္ပညာေရး)
ျမန္မာ့ပညာေရးသုေတသီ
ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ပညာေရးအျမင္....

“ပညာတတ္သူသည္ ေလာကရွိအရာရာကို အခြင့္အလမ္းအလိုက္
ဆင္ျခင္သံုးသပ္ႏိုင္စြမ္းေသာ ဥာဏ္အားကိုလည္းေကာင္း၊ မိမိဥာဏ္အျမင္အရ
စိတ္ေနစိတ္ထား၊ စိတ္ဓါတ္တို႔ကိုလည္းေကာင္း Emotion of the Education
ျပဳျပင္ျပဳစု စီမံထားခဲ့သူသာလွ်င္ျဖစ္သည္။”

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း
ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးဗိသုကာ